Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1SNF 515Okuma Yazma Öğretimi ve Teknoloji3+0+03803.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Sınıf Eğitimi (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Dersin amacı, lisansüstü öğrencilerin okuma-yazma öğretiminde teknoloji kullanımını yalnızca araç kullanma düzeyinde değil; kuramsal, pedagojik, araştırma temelli ve etik boyutlarıyla değerlendirmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin dijital ve çok modlu okuryazarlık süreçlerini analiz etmeleri, teknoloji destekli öğretim uygulamalarını bilimsel kanıtlara göre karşılaştırmaları, güncel araştırmaları sistematik ve eleştirel biçimde incelemeleri, yapay zekâ dâhil yeni teknolojilerin fırsat ve sınırlılıklarını tartışmaları ve ilkokul bağlamına yönelik özgün, kapsayıcı ve değerlendirilebilir öğretim/araştırma tasarımları geliştirmeleri hedeflenir.
Dersin İçeriği Bu lisansüstü ders; okuma ve yazma öğretiminin kuramsal temellerini teknoloji entegrasyonu, dijital okuryazarlık, çok modlu okuryazarlık ve güncel araştırmalar bağlamında ileri düzeyde ele alır. Ders kapsamında basılı ve dijital ortamlarda okuma süreçleri, dijital metin anlama, çevrim içi bilgi değerlendirme, dijital ve çok modlu yazma, okuma-yazma öğretiminde eğitim teknolojileri, yapay zekâ destekli uygulamalar, geri bildirim ve değerlendirme teknolojileri, erişilebilirlik ve farklılaştırma, etik, telif, veri mahremiyeti ve dijital eşitsizlik konuları incelenir. Öğrenciler güncel ulusal ve uluslararası araştırmaları eleştirel biçimde çözümleyerek teknoloji destekli bir okuma-yazma öğretimi tasarımı ve araştırmaya dayalı akademik ürün geliştirir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Seminer, araştırma makalesi çözümleme, eleştirel tartışma, karşılaştırmalı teknoloji incelemesi, örnek olay, araştırma problemi geliştirme, dijital araç denemeleri, tasarım temelli uygulamalar, öğrenci sunumları ve akran geribildirimi
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Sakine HAKKOYMAZ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
International Literacy Association. Digital literacies, literacy instruction and technology integration üzerine güncel rapor ve kaynaklar.
Critical literacy in artificial intelligence assisted writing instruction: A systematic review. (2025). Thinking Skills and Creativity, 57, 101850. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2025.101850
Okuma-yazma öğretiminde dijital okuma, çok modlu yazma, teknoloji entegrasyonu, öğrenme analitikleri ve yapay zekâ destekli geri bildirim konularında 2022-2026 yılları arasında yayımlanmış SSCI/Scopus makaleleri.
Öğrencilerin bireysel araştırma konularına göre ERIC, Web of Science ve Scopus veri tabanlarından seçilecek güncel ampirik çalışmalar ve sistematik derlemeler.
Dökümanlar Ders kapsamında dijital ve çok modlu okuryazarlık, teknoloji destekli okuma-yazma öğretimi, yapay zekâ uygulamaları ve dijital ölçme-değerlendirmeye ilişkin ders notları, bilimsel makaleler, araştırma raporları ve dijital öğretim materyalleri.
Ödevler Teknoloji destekli okuma-yazma öğretimine ilişkin bilimsel araştırmaların eleştirel biçimde incelenmesi, dijital öğretim uygulamalarının değerlendirilmesi ve ilkokul düzeyine yönelik araştırma temelli teknoloji destekli öğretim tasarımlarının geliştirilmesi.
Sınavlar Ara sınav kapsamında eleştirel makale analizi (%30), araştırma temelli teknoloji destekli okuma-yazma öğretimi tasarım projesi (%20) ve yarıyıl sonu sınavı (%50).

Ders Yapısı
Eğitim Bilimleri %50
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Proje 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ödevler 14 3 42
Ara Sınavlar 1 2 2
Uygulama 14 5 70
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 8 240

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Beceri 
1 Okuma ve yazma öğretiminin kuramsal modellerini dijital, çok modlu ve teknoloji destekli okuryazarlık yaklaşımlarıyla ilişkilendirerek analiz eder.
2 Basılı ve dijital ortamlardaki okuma süreçlerini; anlama, dikkat, bilişsel yük, gezinme, kaynak değerlendirme ve üstbiliş açısından karşılaştırır.
3 Dijital ve çok modlu yazma süreçlerini; planlama, üretim, düzenleme, geri bildirim, iş birliği ve yayımlama boyutlarıyla değerlendirir.
5 Teknoloji destekli okuma-yazma öğretimine ilişkin güncel ulusal ve uluslararası bilimsel araştırmaları tarar, yöntemsel açıdan inceler, sentezler ve araştırma boşluklarını belirler.
6 İlkokul öğrencilerinin gelişim özellikleri, bireysel farklılıkları ve öğrenme güçlüklerini dikkate alarak teknoloji destekli ve farklılaştırılmış okuma-yazma öğretimi tasarlar.
7 Dijital ölçme, süreç izleme, e-portfolyo, otomatik/AI destekli geri bildirim ve öğrenme analitiklerinin okuma-yazma öğretimindeki kullanımını geçerlik, güvenirlik ve pedagojik yarar açısından değerlendirir.
9 Teknoloji destekli bir okuma-yazma öğretimi problemi için bilimsel araştırma sorusu geliştirir ve uygun araştırma deseni, veri toplama aracı ve analiz yaklaşımı önerir.
Yetkinlik 
4 Okuma-yazma öğretiminde kullanılan dijital araçları ve yapay zekâ destekli uygulamaları pedagojik amaç, kanıt, kullanılabilirlik, erişilebilirlik ve öğrenci gereksinimleri açısından eleştirel biçimde değerlendirir.
8 Teknoloji kullanımında akademik dürüstlük, telif, veri mahremiyeti, güvenlik, algoritmik yanlılık, yapay zekâ okuryazarlığı ve dijital eşitsizlik sorunlarını tartışır.
10 Bilimsel kanıtlara dayalı özgün bir teknoloji destekli okuma-yazma öğretimi/araştırma tasarımını akademik dil ve etik ilkelere uygun biçimde sunar ve savunur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Okuma-Yazma Öğretimi ve Teknolojiye Kuramsal Bakış-Dersin kapsamı; teknoloji entegrasyonunun araç merkezli ve pedagojik yaklaşımları; okuryazarlığın dijital dönüşümü; araştırma gündemi.
2 Okuma Kuramları, Dijital Okuma ve Bilişsel Süreçler-Okuma modelleri; basılı-dijital okuma karşılaştırmaları; dikkat, bilişsel yük, gezinme, ekran okuma ve üstbiliş.
3 Dijital Metin Anlama ve Çevrim İçi Bilgi Değerlendirme-Hiper metinler; çoklu kaynak okuma; kaynak güvenilirliği; yanlış/yanıltıcı bilgi; bilgi ve dijital okuryazarlık.
4 Yazma Kuramları ve Dijital/Çok Modlu Yazma-Yazma süreci; dijital kompozisyon; görsel, ses ve metnin bütünleştirilmesi; iş birlikli yazma ve çevrim içi yayımlama.
5 Okuma Öğretiminde Teknoloji-Akıcı okuma, kelime bilgisi ve okuduğunu anlama için dijital araçlar; e-kitaplar, sesli kitaplar ve uyarlanabilir uygulamalar.
6 Yazma Öğretiminde Teknoloji-Planlama, taslak, revizyon, akran geri bildirimi, dijital hikâye anlatımı ve yazma motivasyonunu destekleyen teknolojiler.
7 Yapay Zekâ Destekli Okuma-Yazma Öğretimi-Üretken yapay zekâ, geri bildirim, fikir üretme ve metin geliştirme; eleştirel AI okuryazarlığı; pedagojik fırsatlar ve riskler.
8 ARA SINAV / ELEŞTİREL MAKALE ANALİZİ-Güncel bir ampirik araştırmanın kuram, yöntem, bulgu, sınırlılık ve çıkarımlar açısından lisansüstü düzeyde analizi.
9 Okuma-Yazma Güçlükleri, Farklılaştırma ve Yardımcı Teknolojiler-Disleksi ve yazma güçlükleri; metinden sese/sesten metne; erişilebilir tasarım; bireyselleştirilmiş destek.
10 Dijital Ölçme, Geri Bildirim ve Öğrenme Analitikleri-E-portfolyo, çevrim içi rubrik, otomatik geri bildirim, süreç verileri ve öğrenme analitiklerinin pedagojik kullanımı.
11 Etik, Mahremiyet, Telif ve Dijital Eşitsizlik-Çocuk verilerinin korunması; telif; akademik dürüstlük; algoritmik yanlılık; ekran/teknoloji erişimi ve eşitsizlik.
12 Teknoloji Destekli Okuma-Yazma Araştırmalarında Yöntem-Deneysel/yarı deneysel, karma, nitel, tasarım tabanlı ve eylem araştırması; dijital veri kaynakları; geçerlik ve etik.
13 Güncel Araştırmaların Sistematik ve Eleştirel Sentezi-Veritabanı tarama stratejisi; anahtar sözcükler; araştırma kalitesini değerlendirme; sistematik derleme ve araştırma boşluğu belirleme.
14 Araştırma-Temelli Teknoloji Tasarım Projesi Sunumları-Öğrenci projelerinin sunumu; kanıt, pedagojik uyum, uygulanabilirlik, etik ve erişilebilirlik açısından akran değerlendirmesi.
15 Gelecek Eğilimleri ve Genel Sentez-AI, uyarlanabilir öğrenme, çok modlu üretim ve yeni okuryazarlıklar; öğretmen/araştırmacı rolü; dersin genel sentezi.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Be1 3 3 2 3 4 2 5 4 4
Be2 3 3 2 2 5 3 4 4 4
Be3 2 3 2 2 4 3 4 5 3 4
Be5 5 4 3 2 5 3 3 4 2 5
Be6 2 4 4 4 4 5 5 5 3 4
Be7 5 3 4 2 5 4 3 5 2 4
Be9 5 5 3 2 4 5 3 4 3 4
Ye4 4 4 3 3 5 4 4 5 2 5
Ye8 2 3 3 4 4 2 4 2 4
Ye10 5 5 4 3 5 5 4 5 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek