Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4BES636Besin Sisteminde Sürdürülebilir Beslenme2+0+02802.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Doktora
Bölümü / Programı Beslenme ve Diyetetik (DR)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Sürdürülebilir beslenme insan ve doğal kaynakları optimize etme yanında, biyoçeşitliliğe ve ekosisteme saygılı ve koruyucu, kültürel olarak kabul gören, ulaşılabilir, ekonomik olarak uygun ve karşılanabilir, beslenme açısından yeterli, güvenilir ve sağlıklı beslenmedir. Günümüzde iklim değişikliği ve nüfus artışı sürdürülebilir sağlıklı beslenme (diyetler) hedeflerini etkilemektedir. Bu amaçla beslenme ve diyetetik profesyonellerinin eğitiminde sürdürülebilir beslenme önem taşımaktadır.

Bu doğrultuda beslenme ve diyetetik profesyonellerinin besin sistemlerini analiz etme, sürdürülebilir beslenmeyi etkileyen etmenleri irdeleyebilme, doğal ve insan kaynaklarını etkin kullanabilme, besin israfını ve kayıplarının önlenmesi, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri amaçlarına erişime katkı sağlama analitik düşünce ve becerisi kazanımı kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Sürdürülebilir beslenme ve diyetler (örn. Akdeniz diyeti, Nordik diyet, gezegen diyeti vd,), besin sistemi ve sürdürülebilirlik, besin israfının ve kaybının önlenmesi, sürdürülebilir beslenmeye bütüncül yaklaşım, beslenme rehberleri ve sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir beslenme ile sağlık, toplum, çevre, ekonomi yararları, sürdürülebilir kalkınma hedefleri, diyetisyenlerin görev ve sorumlulukları.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Yüz yüze
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Bilim Uzmanı -
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar FAO and WHO. (2019). Sustainable healthy diets – Guiding principles. Rome • Willett W, Rockström J, Loken B, Springmann M, Lang T, et al. (2019). e al. Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. Lancet 393:447–92. • FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2021. The State of Food Security and Nutrition in the World 2021. Transforming food systems for food security, improved nutrition and affordable healthy diets for all. Rome, FAO. https://doi.org/10.4060/cb4474en • FAO. 2011. Global food losses and food waste – Extent, causes and prevention. Rome • Burlingham B, Dernini S. FAO. (2010). Sustainable Diets and Biodiversity: Directions and Solutions for Policy, Research and Action. Proceedings of the International Scientific Symposium. 3-5 Nov 2010. • Cena H, Calder PC. (2020). De?ning a healthy diet: Evidence for the role of contemporary dietary patterns in health and disease. Nutrients 12(2):334. • Hirvonen K, Bai Y, Headey D, Masters WA
Ders Notları • FAO and WHO. (2019). Sustainable healthy diets – Guiding principles. Rome
• Willett W, Rockström J, Loken B, Springmann M, Lang T, et al. (2019). e al. Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems. Lancet 393:447–92.
• FAO, IFAD, UNICEF, WFP and WHO. 2021. The State of Food Security and Nutrition in the World 2021. Transforming food systems for food security, improved nutrition and affordable healthy diets for all. Rome, FAO. https://doi.org/10.4060/cb4474en
• FAO. 2011. Global food losses and food waste – Extent, causes and prevention. Rome
• Burlingham B, Dernini S. FAO. (2010). Sustainable Diets and Biodiversity: Directions and Solutions for Policy, Research and Action. Proceedings of the International Scientific Symposium. 3-5 Nov 2010.
• Cena H, Calder PC. (2020). De?ning a healthy diet: Evidence for the role of contemporary dietary patterns in health and disease. Nutrients 12(2):334.
• Hirvonen K, Bai Y, Headey D, Masters WA. (2020). Affordability of the EAT–Lancet reference diet: a global analysis. Lancet Glob Health 8:e59–66.
• Clark M, Macdiarmid J, Jones AD, Ranganathan J, Herrero M, Fanzo J, (2020). The role of healthy diets in environmentally sustainable food systems. Food and Nutrition Bulletin 41(2S):S31-S5.
• WHO. (2021). Healthy and sustainable diets. Report of an expert meeting on healthy and sustainable diets. A workshop to share challenges, identify knowledge gaps and receive feedback, 24–25 March 2021. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2021.
• Hachem F, Vanham D, Moreno LA. (2020). Territorial and sustainable healthy diets. Food and Nutrition Bulletin 41(2S):S87-S103.
• Miller, K.B.; Eckberg, J.O.; Decker, E.A.; Marinangeli, C.P.F. Role of Food Industry in Promoting Healthy and Sustainable Diets. Nutrients 2021, 13, 2740. https:// doi.org/10.3390/nu13082740
• Berry EM. (2019). Sustainable food systems and the Mediterranean Diet. Nutrients 11:2229.
• Pekcan G. (2017). Beslenme rehberleri ve su ayakizi. Beslenme ve Diyet Dergisi. 45(2):95-98.
• Pekcan G. (2019). Sürdürülebilir beslenme ve beslenme örüntüsü: Bitkisel kaynaklı beslenme. Beslenme ve Diyet Dergisi. 47(2):1-10.
• Vanham D, del Pozo S, Pekcan AG, Keinan-Boker L, Trichopoulou A, Gawlik BM. Water resources related to food consumption in Mediterranean cities. Science of the Total Environment. 2016;573:96–105.
• Dernini S, Berry EM, Serra-Majem L, La Vecchia C, Capone R, et al., on behalf of the Scientific Committee of the International Foundation of Mediterranean Diet. (2017). Med Diet 4.0: The sustainable Mediterranean diet with four benefits. Public Health Nutrition. 20:7:1322-1330
• Serra-Majem L, Tomaino L, Dernini S, Berry EM, Lairon D, et. Al. (2020). Updating the Mediterranean Diet Pyramid towards sustainability: Focus on environmental concerns. Int. J. Environ. Res. Public Health 17:8758.

Ders Yapısı
Sağlık Bilimleri %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ödev 1 % 100
Toplam :
1
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 7 25 175
Ödevler 7 25 175
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 12,5 378

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Sürdürülebilir beslenme ve besin-beslenme güvencesini tanımlayabilir
2 Besin sistemi: Tarladan sofraya yaklaşımının önemini kavrar.
3 Sağlığın korunması, çevrenin korunması, ekonomik sağlıklı beslenme, besin israfı ve artıkların önlenmesinin önemini öğrenir.
4 Sürdürülebilir beslenme modellerini/ örüntülerini öğrenir.
5 Ulusal beslenme rehberlerinin sürdürülebilirlik ile ilgili değerlendirilmesi konusunda bilgi sahibi olur.
6 Diyetisyenlere düşen görevler ve sorumluluklar konusunda bilgi sahibi olur ve olası yaklaşım modellerini öğrenir, sorumluluk almanın önemini kavrar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Tanımlar: Besin sistemi (besin üretim döngüsü), sürdürülebilir beslenme, besin güvencesi. Küresel ve ulusal beslenme (primer ve bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar) sorunları, çevresel sorunlar . .
2 Sürdürülebilir beslenme ve çevre sağlığı (sera gazı salınımı, su ayakizi) . .
3 Sürdürülebilir beslenme modelleri (örüntüleri), Sürdürülebilir beslenme ve besin israfı ile besin kayıpları . .
4 Akdeniz diyeti ve uyum indeksleri Beslenme rehberleri, ulusal rehber: Türkiye Beslenme Rehberi -TÜBER’in incelenmesi . .
5 Akdeniz diyeti ve 4 sürdürülebilir yararları . .
6 EAT-Lancet sürdürülebilir gezegen diyeti . .
7 EAT-Lancet sürdürülebilir gezegen diyetinin maliyeti ve karşılanabilirlik durumu . .
8 2015-2030 Beslenme Yaklaşımları: Dünya Sağlık Asamblesi Küresel Hedefleri-2025, Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların Önlenmesi Küresel Eylem Planı, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (2015-2030) . .
9 EAT-Lancet Gezegen Diyeti ve özellikleri: Sürdürülebilir besin sistemlerinden sağlıklı beslenmeye, çevresel etki ve bitkisel temelli beslenme Besin sanayi ve sürdürülebilirlik . .
10 Yayın sunumu . .
11 Diyetisyenlerin görevleri ve sorumlulukları Gelecekte beslenme senaryoları ve diyetisyenlik mesleği . .
12 Beslenme ve Diyetetik eğitiminde sürdürülebilirlik ve optimal beslenme . .
13 Sunum . .
14 Sunum . .
15 Sunum . .

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
Ö1 3 3 3 4 3 4 5 3 3 3 3 2
Ö2 2 4 4 4 2 3 3 3 4 3 3 3
Ö3 4 3 4 5 3 3 5 3 4 5 3 3
Ö4 4 3 4 5 3 3 5 3 4 5 3 3
Ö5 4 4 5 5 3 3 5 3 5 5 3 3
Ö6 4 4 4 3 3 3 4 4 5 5 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek