Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2SNF 512Karşılaştırmalı Çocuk Edebiyatı3+0+03820.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Sınıf Eğitimi (Tezsiz YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Öğrencilerin çocuk edebiyatını kültürlerarası ve disiplinlerarası bir bakışla değerlendirmeleri; karşılaştırılabilir bir eser bütüncesi oluşturup sistematik metin çözümlemesi yapmaları; temsilleri ve çeviri/uyarlama kararlarını kanıtlarla tartışmaları ve özgün bir karşılaştırmalı araştırmayı akademik etik ilkelerine uygun raporlaştırmaları amaçlanır.
Dersin İçeriği Bu dersin amacı, dünya çocuk edebiyatında önemli yer edinmiş edebi ürünleri ele alıp, Türk çocuk edebiyatı ürünleri ile biçim, içerik, sosyo-kültürel boyutu ile incelenip, çocuğun ruh dünyasını keşfetmektir. Bu derste, küreselleşme ile birlikte çocuk edebiyatı metinlerinin dünya çocuklarını nasıl etkilediği, Türkiye ` de, Türk masallarının ve başka kültürlerden gelen masalların ve anlatıların nasıl yayıldığı ve alıntılandığı, Radyo ve TV çocuk programları gibi konular işlenecektir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Kuramsal anlatım, seminer, yakın okuma, karşılaştırmalı metin ve görsel çözümleme, çeviri/uyarlama incelemesi, bilimsel makale tartışması, kodlama denemeleri ve akran geri bildirimi kullanılır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Sakine Hakkoymaz
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar O’Sullivan, E. (2005). Comparative children’s literature (A. Bell, Trans.). Routledge.
Nikolajeva, M., & Scott, C. (2001). How picturebooks work. Routledge.
Oittinen, R., Ketola, A., & Garavini, M. (2018). Translating picturebooks: Revoicing the verbal, the visual, and the aural for a child audience. Routledge.
Ders Notları Akademik etik ve çalışma ilkeleri: Alıntı, görsel ve baskı bilgileri belirtilir; telif ve kişisel veri ilkelerine uyulur. Dijital veya üretken yapay zekâ araçları kullanıldığında araç, amaç ve kapsam açıklanır; doğrulanmamış bilgi, uydurma kaynak ve yapılmamış okuma/çözümleme sunulmaz. Yorum ve nihai metnin sorumluluğu öğrenciye aittir. Çocuklarla veri toplama bu dersin zorunlu görevi değildir; böyle bir araştırma ancak gerekli izinlerle yürütülebilir.

Eser seçimi ve karşılaştırma ilkeleri: Dönem başında en az altı çocuk kitabı ve altı bilimsel çalışma belirlenir. Kitaplar farklı tür ve kültürel bağlamları içermeli; en az iki eser Türkçe yazılmış olmalıdır. Bütünce seçimi edebî nitelik, erişilebilirlik, hedef yaş, araştırma sorusu, dil/çeviri ve karşılaştırılabilirlik bakımından gerekçelendirilir. Bir ülke veya kültür tek bir eserle temsil edilmiş sayılmaz.
Karşılaştırma seçenekleri: aynı masalın farklı yeniden yazımları; benzer temalı Türkçe ve çeviri çocuk anlatıları; farklı kültürel bağlamlardan resimli kitaplar; aynı eserin iki Türkçe çevirisi; kitap ve film/dijital uyarlaması. Kaynak dilde yeterlik yoksa kaynak metnin anlamı hakkında kesin dilsel yargı kurulmaz; çalışma Türkçe çevirilerin/paratekstlerin karşılaştırılmasıyla sınırlandırılır. Her baskının yazar, çevirmen, çizer, yayınevi ve yıl bilgisi kaydedilir.

Ders Yapısı
Alan Bilgisi %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 3 15 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 4 15 60
Ödevler 2 30 60
Sunum/Seminer Hazırlama 1 20 20
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 35 35
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 8 240

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Çocuk edebiyatı ve karşılaştırmalı edebiyatın temel kavram, kuram ve yöntemlerini çocukluk anlayışlarıyla ilişkilendirerek açıklar.
2 Türk ve dünya çocuk edebiyatının tarihsel ve kültürel bağlamlarını karşılaştırır; tekil bir eserden bütün bir kültüre genelleme yapmanın sınırlarını tartışır.
3 Araştırma sorusuna uygun, seçim ölçütleri açık ve karşılaştırılabilir bir eser bütüncesi ile çözümleme çerçevesi oluşturur.
4 Çocuk edebiyatı eserlerini tema, karakter, anlatıcı, bakış açısı, zaman, mekân, tür ve dil açısından metinsel kanıtlarla karşılaştırır.
5 Resimli çocuk kitaplarında metin–görsel ilişkisini ve görsel anlatımı kültürlerarası ve çok modlu bir çerçevede analiz eder.
6 Çeviri ve uyarlamalarda kültürel unsurların, anlatıcı sesinin, paratekstlerin ve hedef okur anlayışının dönüşümünü kanıtlarıyla değerlendirir.
7 Çocuk edebiyatında kimlik, toplumsal cinsiyet, engellilik, göç, çevre ve kültürel çeşitlilik temsillerini eleştirel ve etik bir yaklaşımla inceler.
8 Karşılaştırmalı inceleme bulgularına dayanarak ilkokul düzeyine uygun, kapsayıcı ve programla ilişkili edebiyat temelli öğrenme önerileri geliştirir.
9 Bilimsel kaynakları eleştirel sentezleyerek sistematik çözümleme, bulgu, tartışma, sınırlılık ve kaynakça içeren özgün bir karşılaştırmalı araştırma raporu hazırlar.
10 Dijital araştırma ve sunum araçlarını etik kullanır; akademik tartışmalarda sorumluluk alır, akran geri bildirimi ve öz değerlendirmeyle çalışmasını geliştirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Alanın kapsamı ve araştırma soruları Çocuk edebiyatı, karşılaştırma, çocuk okur ve araştırma etiği; iki kısa metinle başlangıç incelemesi
2 Çocukluk ve tarihsel bağlam Türk ve dünya çocuk edebiyatında dönem, kurumlar ve çocukluk anlayışları
3 Kuramsal ve yöntemsel çerçeve Karşılaştırmalı poetika, alımlama, imgebilim, metinlerarasılık; bütünce ve ölçüt seçimi
4 Masal ve yeniden yazım Aynı masalın farklı kültür, dönem ve hedef okur için düzenlenen örneklerinin karşılaştırılması
5 Anlatı ve çocuk özne Çocuk kahramanın eyleyiciliği, anlatıcı sesi ve bakış açısı; Türkçe ve çeviri eser eşleştirmesi
6 Resimli kitaplar Metin–görsel etkileşimi, sayfa düzeni ve kültürel göstergeler; Görev 1 taslağı
7 Çeviri ve paratekst Kültürel göndermeler, çevirmen kararları, başlık/kapak ve hedef okur; Görev 1 teslimi
8 Ara sınav Kuram, bağlam, yöntem ve karşılaştırmalı kısa çözümleme
9 Kültürel temsil ve kapsayıcılık Kimlik, ötekilik, toplumsal cinsiyet ve engellilik; stereotipleri kanıtlarla tartışma
10 Göç, savaş ve çocuk hakları Duyarlı konuların anlatımı, çocuğa görelik ve kültürlerarası karşılaştırma
11 Çevre ve insan dışı varlıklar Ekolojik okuma, insan–doğa ilişkisi, biyofili/biyofobi ve türlerarası temsil
12 Uyarlama ve çok modlu anlatılar Kitap–film/dijital anlatı karşılaştırması; dönüşümlerin gerekçeli analizi
13 Edebiyat temelli sınıf eğitimi Eser seçimi, program ilişkisi, karşılaştırmalı okuma soruları ve kapsayıcı öğrenme önerisi; Görev 2 teslimi
14 Araştırma seminerleri Bütünce, çözümleme matrisi ve bulgular; kanıt ve yorum ayrımı; akran geribildirimi
15 Sentez ve araştırma raporu revizyonu 15 Sentez ve araştırma raporu revizyonu Yöntem/bulgu tutarlılığı, karşıt örnekler, sınırlılıklar ve mesleki gelişim değerlendirmesi

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Ö1 5 4 5 1 1 3 3 1 1 1
Ö2 5 4 5 2 1 5 3 1 1 2
Ö3 4 4 4 5 4 4 3 1 1 2 4
Ö4 5 5 5 3 2 5 3 2 1 3
Ö5 5 5 5 3 2 5 3 2 2 1 3
Ö6 5 4 5 3 2 5 3 2 1 3
Ö7 5 5 5 2 3 5 4 2 3 5
Ö8 5 5 5 3 5 1 4 4 2 1 5 3
Ö9 5 4 5 5 3 5 5 5 2 3 5
Ö10 4 4 4 3 3 5 5 5 5 5 3 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek