Dersin Detayları Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Bölümü / Programı İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze Dersin Amacı Dersin amacı, mimarlığın toplumsal yapı, kültür ve yaşam biçimiyle ilişkisini tarihi yapılar üzerinden inceleyerek kültürel mimari mirasın korunmasına yönelik farkındalık kazandırmaktır. Bu kapsamda, tarihi yapıların inşa edildikleri dönemin teknolojik, sosyal, ekonomik, kültürel ve politik özelliklerinin; yapı malzemelerinin, yapım tekniklerinin ve tasarım özelliklerinin tanınması hedeflenmektedir. Ayrıca, kentsel sit alanları içerisinde yer alan kültürel mimari mirasın teknolojik ve sosyal niteliklerinin korunmasına yönelik bilimsel araştırma yöntemlerinin geliştirilmesi, tarihi yapıların iç mekânlarında kullanılan malzemelere ilişkin sorunların belirlenmesi ve bu sorunlara çağdaş teknoloji ve tasarım yaklaşımları doğrultusunda çözüm önerileri geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Dersin İçeriği Ders kapsamında, korunması gerekli tarihi çevrelerin ve yapıların mevcut durumlarının çizim ve fotoğraflarla belgelenmesi, tarihsel geçmişlerinin araştırılması ve mekânsal, işlevsel, demografik, sanat tarihi ve mimarlık tarihi bağlamlarında analiz edilmesi ele alınmaktadır. Yapıların inşa edildikleri dönemdeki durumlarının araştırılması, zaman içerisinde geçirdikleri değişimlerin ve bozulma türlerinin belgelenmesi, malzeme ölçeğinde konservasyon sorunlarının incelenmesi ve basit onarım, restorasyon gibi müdahale kararlarının geliştirilmesi dersin temel konuları arasında yer almaktadır. Mimari mirasın korunması yaklaşımının yeni tasarımlarla bütünleştirilmesi ve koruma kültürünün nitelikli mimarlık üretimindeki önemi üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda, koruma çalışmalarının kent kültürüne katkısı, yerel kimliğin korunması ve kentsel ve kamusal ölçekte mimarlık, şehircilik, siyaset, koruma, hafıza ve iç mekân konularına yönelik çok yönlü çözüm önerilerinin geliştirilmesi ele alınmaktadır. Ayrıca, bu süreçlerde başarılı sonuçlara ulaşılmasını sağlayan farklı yaklaşımlar örnekler üzerinden tartışılmaktadır. Yerleşimlerin mimari kimlikleri, mevcut yapı kabuğunun yıkılmadan korunarak yeniden işlevlendirilmesi ve bu yaklaşımın alternatif bir yapı üretim yöntemi olarak değerlendirilmesi incelenmektedir. Bu doğrultuda, yeniden işlevlendirmenin ekonomik sürdürülebilirlik, kamusal bellek ve enerji yönetimi açısından önemi ele alınmaktadır. Farklı işlevlerle yeniden kullanılan geleneksel yapı örnekleri üzerinden koruma, yeniden işlevlendirme ve sürdürülebilirlik yaklaşımları tartışılmaktadır. Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, görsel materyallerle desteklenerek teorik olarak yürütülmekte ve öğrencilerin hazırladıkları özgün çalışmaların sunumlarını içermektedir. Sunum konuları kapsamında seçilen bir yapıya veya tarihi çevreye ilişkin bibliyografik kaynaklar, hukuki statü, ilgili kurumların arşiv belgeleri, haritalar, gravürler, fotoğraflar ve varsa restorasyon projeleri araştırılarak incelenmektedir. Elde edilen kaynaklar doğrultusunda ele alınan konuya ilişkin bir sentez oluşturulması beklenmektedir. Ders kapsamında, yarıyıl içi değerlendirme çalışması olarak seçilmiş sunum konuları üzerine öğrenci sunumları ve kritikler gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma, bir adet sunum ve kritik sürecinden oluşmakta olup başarı notuna %40 oranında katkı sağlamaktadır. Yarıyıl sonu değerlendirmesi ise pafta final teslimi ve özet metin tesliminden oluşmakta, bir adet final teslimi kapsamında değerlendirilmekte ve başarı notuna %60 oranında katkıda bulunmaktadır. Dersin genel başarı notu, yarıyıl içi çalışmalarının %40’ı ve yarıyıl sonu ödev tesliminin %60’ı esas alınarak hesaplanmaktadır. Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Aydanur YENEL Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Aydanur YENEL Dersin Yardımcıları Yok Dersin Staj Durumu Yok Ders Kaynakları Kaynaklar Öğretim elemanı ders notları Ders Notları 1.Ahunbay, Z. Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon, Yem Yayınevi, İstanbul, 1996 2.Eldem, S. E. Türk Evi, Taç Vakfı Yayını, İstanbul, 1984 3.Madran, E. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Tutumlar ve Düzenlemeler, Ankara 2002 4.Karakaş, T. Taşınır ve Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Mevzuatı, Ankara 1997 5.Kuban, D. Tarihi Çevre Korumanın Mimarlık Boyutu: Kuram ve Uygulama, Yem Yayınevi, İstanbul, 2000 6.ICOMOS. Guide to Recording Historic Buildings, Cambridge 1990 7.Eldem, S.E. Türk Evi Plan Tipleri, İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1954 8.Günay, R. Geleneksel Ahşap Yapılar, Sorunları ve Çözüm Yolları, Birsen Yayınevi, 2002 9.Bektaş, C. Koruma, Onarım, İstanbul 2001 10.Günay, R. Geleneksel Safranbolu Evleri ve Oluşumu, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1981 11.Zeren, M.Tanaç, Tarihi Çevrede Yeni Ek ve Yeni Yapı Olgusu, Yalın Yayıncılık, İstanbul, 2010 12.Zakar,L.,Eyüpgiller K. K., Mimari Restorasyon-Koruma Teknik ve Yöntemleri, İstanbul, 2015 Ders Yapısı Mühendislik Bilimleri %5 Mühendislik Tasarımı %5 Sosyal Bilimler %5 Alan Bilgisi %85