Dersin Detayları Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Bölümü / Programı İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Seçmeli Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze Dersin Amacı Ders; mimari koruma ve kültürel mirasın yeniden işlevlendirilmesi konularındaki bilinci geliştirmek, olup tarihi, ekonomik ve kültürel değeri olan tarihi yapıların korunması, yeniden işlevlendirilmesi ile restorasyon kuramına uygun müdahale biçimleriyle yapıların yenilenmesini ve kullanıma uygun hale getirilmesini amaçlamaktadır. Mevcut kültür varlığı yapıların yeniden kullanımını ve dönüşümünü kapsayan, günümüz koşullarına uygun biçimde kullanımına olanak sağlayan yeniden işlevlendirme uygulamalarında farklı yaklaşımlar görülmektedir. Ders içeriğinde, restorasyon kavramı açıklanarak restorasyon teknikleri ve yeniden işlevlendirme metodları belirtilmektedir. Yeniden işlevlendirme kavramı içerisinde, binaların yeniden dönüştürülmesini gerektiren nedenler, tarihi yapının özgün yapısına uygun işlev seçimine etken faktörler ve tarihi yapıya verilecek yeni işlev için yapılacak olan müdahale çeşitlerinin açıklamasını içermektedir: - Koruma kavramı ve boyutlarının tanımlanması, - Tarihi çevre bilinci ve oluşturulması, - Korunması gerekli değerlerin tanımlanması ve sınıflandırılması, - Korunması gerekli kültür varlıklarının koruma sorunlarının saptanması, - Kültürel varlıkların korunmasına yönelik çalışmalar örnek uygulamalarla yasal çerçevede anlatılması, - Kültür varlıklarına uygulanabilecek müdahale türlerinin tanımlanması. Derste, rölövesi, restitüsyon projesi yapılmış olan yapıların, tarihsel gelişimi, özgün yapısı ve geçirdiği restorasyon aşamalarının incelenmesi ile; yeni bir fonksiyon verilmiş uygulamalı çalışmaların, güncel koruma uygulamalarına göre analiz edilerek değerlendirilmesi ele alınmaktadır. Dersin İçeriği - Tarihi yapı korumanın kuramsal temelleri - Çağdaş koruma kuramının 19. yüzyıldan günümüze kadar gelişimi - Restorasyon öncesi çalışmalar - Restorasyon teknikleri - Uygulanmış restorasyon örnekleri - Türkiye’de korumanın yasal ve örgütsel yönleri Ders kapsamında, koruma ve kültür mirası kavramları kronolojik bir düzen içerisinde tanıtılarak, kültür mirasının korunması için gerekli kuramlar, teknikler ve süreçler anlatılmaktadır. Tarihi yapıların restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlanması, yapıların yenilenmesi ve işlevlerinin değiştirilmesi amacıyla yeniden tasarlanmasına yönelik teorik ve uygulamalı bilgilerin kazandırılması hedeflenmektedir. Korunması gerekli yapıların mimari bileşenleri ile farklı mimari üsluplar arasındaki ilişkilerin restitüsyon araştırmaları aracılığıyla analiz edilmesi, çağdaş koruma kuramlarının ve tekniklerinin anlaşılması amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin restorasyon projelerinin tasarım süreçlerinde çağdaş malzeme ve teknolojileri kullanabilmelerini sağlamak amacıyla tasarım becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ders, görsel materyallerle desteklenerek teorik olarak işlenmekte ve öğrencilerin hazırladıkları özgün çalışmaların sunumlarını da içermektedir. Dersin sonunda öğrencilerin, tarihsel değere sahip geleneksel yapıların yeniden işlevlendirilmesine ilişkin sorunları ve çözüm önerilerini öğrenmeleri; mekânın yeniden düzenlenmesi ve mekânsal bağlantıların yeniden organize edilmesine yönelik yöntemleri analiz etme ve yorumlama becerisi kazanmaları beklenmektedir. Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders kapsamında, yarıyıl içi değerlendirme çalışması olarak seçilmiş sunum konuları üzerine öğrenci sunumları ve kritikler gerçekleştirilmektedir. Bu çalışma, bir adet sunum ve kritik sürecinden oluşmakta olup başarı notuna %40 oranında katkı sağlamaktadır. Yarıyıl sonu değerlendirmesi ise pafta final teslimi ve özet metin tesliminden oluşmakta, bir adet final teslimi kapsamında değerlendirilmekte ve başarı notuna %60 oranında katkıda bulunmaktadır. Dersin genel başarı notu, yarıyıl içi çalışmalarının %40’ı ve yarıyıl sonu ödev tesliminin %60’ı esas alınarak hesaplanmaktadır. Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Aydanur YENEL Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Aydanur YENEL Dersin Yardımcıları Yok Dersin Staj Durumu Yok Ders Kaynakları Kaynaklar Öğretim elemanı ders notları Ders Notları 1.Ahunbay, Z. Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon, Yem Yayınevi, İstanbul, 1996 2.Eldem, S. E. Türk Evi, Taç Vakfı Yayını, İstanbul, 1984 3.Madran, E. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Kültür Varlıklarının Korunmasına İlişkin Tutumlar ve Düzenlemeler, Ankara 2002 4.Karakaş, T. Taşınır ve Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Mevzuatı, Ankara 1997 5.Kuban, D. Tarihi Çevre Korumanın Mimarlık Boyutu: Kuram ve Uygulama, Yem Yayınevi, İstanbul, 2000 6.ICOMOS. Guide to Recording Historic Buildings, Cambridge 1990 7.Eldem, S.E. Türk Evi Plan Tipleri, İ.T.Ü. Mimarlık Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1954 8.Günay, R. Geleneksel Ahşap Yapılar, Sorunları ve Çözüm Yolları, Birsen Yayınevi, 2002 9.Bektaş, C. Koruma, Onarım, İstanbul 2001 10.Günay, R. Geleneksel Safranbolu Evleri ve Oluşumu, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1981 11.Zeren, M.Tanaç, Tarihi Çevrede Yeni Ek ve Yeni Yapı Olgusu, Yalın Yayıncılık, İstanbul, 2010 12.Zakar,L.,Eyüpgiller K. K., Mimari Restorasyon-Koruma Teknik ve Yöntemleri, İstanbul, 2015 Ders Yapısı Mühendislik Bilimleri %5 Mühendislik Tasarımı %5 Sosyal Bilimler %5 Fen Bilimleri %0 Sağlık Bilimleri %0 Alan Bilgisi %85