Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2EC507Erken Okuryazarlık3+0+03806.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Okul Öncesi Eğitimi (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, erken okuryazarlığı okul öncesi dönemde uygulanan etkinlikler üzerinden değil; kuramsal, gelişimsel ve bilimsel temelleri üzerinden ele almaktır. Ders kapsamında erken okuryazarlığın ortaya çıkışı, temel yaklaşımları, gelişim kuramlarıyla ilişkisi, çok bileşenli yapısı ve erken çocukluk eğitimi bağlamındaki yeri derinlemesine incelenecektir.
Bu ders, erken okuryazarlığı erken okuma yazma öğretiminden ayırabilen, etkinliklerini kuramsal gerekçelerle temellendirebilen ve alan yazını eleştirel biçimde yorumlayabilen öğretmen ve araştırmacılar yetiştirmeyi hedeflemektedir.
Dersin İçeriği Erken okuryazarlık kavramının tarihsel gelişimi ve güncel kuramsal yaklaşımlar; erken okuryazarlığın gelişimsel ve dilbilimsel temelleri; erken okuryazarlık ile sonraki okuma-yazma başarısı arasındaki ilişkiler; sözel dil, kelime bilgisi, fonolojik ve fonemik farkındalık, yazı farkındalığı, alfabe bilgisi, erken yazma, anlatı ve dinlediğini anlama becerilerinin gelişimi ve birbirleriyle ilişkileri; erken okuryazarlığın bilişsel ve sosyal-duygusal gelişim alanlarıyla ilişkisi; ev ve sınıf okuryazarlık ortamlarının erken okuryazarlık gelişimine etkileri; yetişkin-çocuk etkileşimi, paylaşımlı ve etkileşimli kitap okuma yaklaşımları; erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntem ve araçlar; erken okuryazarlık güçlükleri ve risk altındaki çocukların erken dönemde belirlenmesi; erken okuryazarlığı desteklemeye yönelik müdahale programları ve kanıta dayalı uygulamalar; aile temelli erken okuryazarlık uygulamaları; dijital okuryazarlık, elektronik kitaplar, dijital öyküler ve yeni teknolojilerin erken okuryazarlık üzerindeki etkileri; farklı sosyokültürel ve dilsel bağlamlarda erken okuryazarlık; erken okuryazarlık alanındaki güncel ulusal ve uluslararası araştırmaların kuramsal, yöntemsel ve uygulamaya dönük açıdan eleştirel olarak incelenmesi; erken okuryazarlık alanında araştırma problemlerinin belirlenmesi ve araştırma temelli uygulama önerilerinin geliştirilmesi.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Dersin öğretme-öğrenme sürecinde anlatım, soru-cevap, tartışma, seminer, makale inceleme, eleştirel okuma, örnek olay, probleme dayalı öğrenme, bireysel ve grup çalışmaları kullanılacaktır. Öğrencilerin erken okuryazarlık alanındaki güncel ulusal ve uluslararası araştırmaları incelemeleri, araştırma bulgularını kuramsal ve yöntemsel açıdan tartışmaları ve farklı araştırma sonuçlarını karşılaştırarak değerlendirmeleri beklenmektedir. Ders sürecinde ayrıca erken okuryazarlık değerlendirme araçları, müdahale programları ve uygulama örnekleri incelenecek; öğrencilerin bilimsel kanıtlara dayalı çıkarımlar yapmaları ve erken okuryazarlık alanına yönelik araştırma ve uygulama önerileri geliştirmeleri desteklenecektir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Mihriban ÖZCAN https://profil.hku.edu.tr/akademik/mihriban-ozcan/ mihriban.ozcan@hku.edu.tr
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi MİHRİBAN ÖZCAN
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi
Dökümanlar Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi. İnci, E. ve Erden, Ş. (2018). Erken çocukluk döneminde gelişim. (8.baskı) Ankara: Pegem Akademi.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Proje 1 % 100
Toplam :
1
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 8 112
Ödevler 3 20 60
Proje 1 30 30
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 8 244

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Erken okuryazarlık kavramını kuramsal çerçevesiyle açıklayabilir.
2 Erken okuryazarlığı erken okuma yazma öğretiminden ayırt edebilir.
3 Erken okuryazarlık alanının dayandığı temel yaklaşımları ve gelişim kuramlarını karşılaştırabilir.
4 Erken okuryazarlığın çok bileşenli yapısını bilimsel gerekçelerle açıklayabilir.
5 Sınıf içi ve doğal ortamlardaki uygulamaları erken okuryazarlık açısından eleştirel olarak değerlendirebilir.
6 Erken okuryazarlık etkinliklerini kuramsal temellere dayalı olarak tasarlayabilir ve gerekçelendirebilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin Tanıtımı Ders İzlencesi
2 Erken Okuryazarlığın Kavramsal ve Kuramsal Temelleri Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
3 Erken Okuryazarlık Yaklaşımları Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
4 Gelişim Kuramları ve Erken Okuryazarlık Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
5 Erken Okuryazarlığın Çok Bileşenli Yapısı Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
6 Erken Okuryazarlık Modelleri Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi
7 Ev ve Okul Ortamlarında Erken Okuryazarlık Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi
8 Vize Sınavları
9 Erken Okuryazarlıkta Öğretmenin Rolü Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
10 Oyun ve Erken Okuryazarlık Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
11 Dijital Ortamlar ve Erken Okuryazarlık Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
12 Erken Okuryazarlıkta Değerlendirme Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
13 Erken Okuryazarlıkta Etkinlik Tasarımı (Kuramsal) Oktay, A. (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Ankara: Pegem akademi Alisinanoğlu, F. (Ed.). (2013). İlköğretime hazırlık ve ilköğretim programları. Pegem Akademi.
14 Makale/Bildiri Değerlendirme
15 Makale/Bildiri Değerlendirme

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Ö1 2 2 4 3 5 1 1 2 1 1
Ö2 2 3 4 3 5 1 1 2 1 1
Ö3 3 4 4 3 5 1 1 2 1 1
Ö4 3 4 5 4 4 1 1 3 2 1
Ö5 4 5 4 4 4 1 4 5 3 2
Ö6 3 3 5 5 5 2 2 5 5 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek