Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3ESN050Türk Kültüründe Çocuk ve Eğitim2+0+02420.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Sınıf Öğretmenliği
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Dersin amacı, öğretmen adaylarının Türk kültüründe çocuk ve eğitimin tarihsel gelişimini, aile ve toplum yapısıyla ilişkisini ve kültürel aktarım biçimlerini kavramalarını; sözlü-yazılı kültür ürünleri ile geleneksel çocukluk pratiklerini eğitim açısından incelemelerini; geçmişten günümüze değişim ve süreklilikleri belirlemelerini ve geleneksel uygulamaları çağdaş çocuk hakları, gelişimsel uygunluk ve eğitim anlayışı doğrultusunda eleştirel biçimde değerlendirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Türk Kültüründe Çocuk ve Eğitim dersi; kültür, eğitim, çocukluk ve aile kavramlarını Türk kültürünün tarihsel ve toplumsal gelişimi içinde ele alır. Ders kapsamında eski Türk topluluklarından günümüze çocuğun aile ve toplumdaki yeri, çocuğa verilen değer, çocuk yetiştirme anlayışları, eğitim gelenekleri, sözlü ve yazılı kültür ürünlerinde çocuk ve eğitim, çocuk oyunları, oyuncaklar, törenler ve gündelik yaşam pratikleri incelenir. Geleneksel uygulamalar çağdaş çocukluk, çocuk hakları, kültürel aktarım, bölgesel farklılıklar, kültürel çeşitlilik ve eğitimde kapsayıcılık bağlamında eleştirel biçimde değerlendirilir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders; etkileşimli anlatım, tarihsel belge ve görsel inceleme, sözlü ve yazılı kültür ürünü çözümleme, örnek olay, karşılaştırmalı tartışma, küçük grup çalışmaları, yerel kültür araştırmaları, aile büyükleriyle sözlü tarih görüşmesi örnekleri ve öğrenci sunumlarıyla yürütülür. Öğretmen adaylarının kültürel uygulamaları yalnızca tanımlamaları değil, bunları tarihsel bağlam, çocuk gelişimi, çocuk hakları ve çağdaş eğitim ilkeleri açısından değerlendirmeleri beklenir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Sakine HAKKOYMAZ sakine.hakkoymaz@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar • Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni ve ilgili ilkokul öğretim programları. • UNICEF. Çocuk hakları, çocuk katılımı ve kültürel bağlamlarda çocukluk üzerine güncel raporlar. • Türk kültüründe çocuk, aile, çocuk yetiştirme, sözlü kültür, geleneksel oyunlar ve kültürel aktarım konularında 2022-2026 yıllarında yayımlanmış güncel hakemli makaleler.
Ders Notları • Turan, Ş. Türk Kültür Tarihi. Bilgi Yayınevi.
• Güvenç, B. Türk Kimliği: Kültür Tarihinin Kaynakları. Boyut Yayınları.
• Onur, B. Türkiye ` de Çocukluğun Tarihi. İmge Kitabevi.
• Ögel, B. Türk Kültür Tarihine Giriş. Kültür Bakanlığı Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni ve ilgili ilkokul öğretim programları.
• UNICEF. Çocuk hakları, çocuk katılımı ve kültürel bağlamlarda çocukluk üzerine güncel raporlar.
• Türk kültüründe çocuk, aile, çocuk yetiştirme, sözlü kültür, geleneksel oyunlar ve kültürel aktarım konularında 2022-2026 yıllarında yayımlanmış güncel hakemli makaleler.

Ders Yapısı
Alan Bilgisi %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 6 84
Ara Sınavlar 1 1 1
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 114

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 (Kültür, eğitim, çocukluk, aile, kültürel aktarım ve toplumsallaşma kavramlarını Türk kültürü bağlamında açıklar.)
2 Türk kültürünün tarihsel gelişimi içinde çocuğun aile ve toplumdaki yerini ve çocuğa verilen değeri analiz eder.
3 (Geçmişten günümüze Türk kültüründe çocuk yetiştirme ve eğitim anlayışlarındaki değişim ve süreklilikleri karşılaştırır.)
4 (Türk aile yapısının ve aile içi ilişkilerin çocuğun gelişimi, toplumsallaşması ve eğitimi üzerindeki etkilerini değerlendirir.)
5 (Destan, masal, ninni, atasözü, deyim, türkü ve diğer sözlü/yazılı kültür ürünlerinde çocuk ve eğitime ilişkin iletileri inceler.)
6 (Geleneksel çocuk oyunları, oyuncaklar, törenler ve gündelik çocukluk pratiklerinin eğitsel ve kültürel işlevlerini açıklar.)
7 (Türk kültüründe çocuk eğitimine ilişkin bölgesel ve farklı Türk topluluklarındaki uygulamaları benzerlik ve farklılıkları açısından karşılaştırır.)
8 (Geleneksel çocuk yetiştirme uygulamalarını çağdaş çocuk gelişimi, çocuk hakları, toplumsal cinsiyet, kapsayıcılık ve etik açısından eleştirel biçimde değerlendirir.)
9 (Kültürel miras ve yerel çocukluk deneyimlerini ilkokul eğitiminde gelişimsel ve pedagojik açıdan uygun etkinliklere dönüştürür.)
10 (Türk kültüründe çocuk ve eğitim konusundaki bilimsel ve kültürel kaynakları izler; görüşlerini Türkçeyi doğru ve etkili kullanarak gerekçelendirir.)
11 Bölgesel Farklılıklar ve Türk Topluluklarında Çocuk Anadolu ` da bölgesel çocukluk deneyimleri; farklı Türk topluluklarında çocuk yetiştirme ve eğitim uygulamalarının karşılaştırılması.
12 Kültürel Değişme ve Günümüz Çocukluğu Kentleşme, göç, teknoloji, medya, aile yapısındaki dönüşüm ve kuşaklar arası değişimin çocukluk ve eğitime etkileri.
13 Çocuk Hakları ve Geleneksel Uygulamaların Eleştirel Değerlendirilmesi Çocuğun yüksek yararı, katılım, ayrımcılık yapmama; geleneksel uygulamaların gelişimsel uygunluk, toplumsal cinsiyet, kapsayıcılık ve etik açısından analizi.
14 Kültürel Mirasın Eğitimde Kullanımı Sözlü kültür, yerel oyun, çocukluk nesneleri, müze/yerel tarih ve aile anlatılarından hareketle ilkokula yönelik etkinlik tasarımı.
15 Türk Kültüründe Çocuk ve Eğitime İlişkin İyi Örnekler ve Genel Sentez Kültürel mirası koruyan ve çağdaş çocukluk anlayışıyla bütünleştiren eğitim örnekleri; dersin genel değerlendirmesi.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Kültür, Eğitim ve Çocukluk: Temel Kavramlar Kültür, medeniyet, eğitim, çocukluk, toplumsallaşma ve kültürel aktarım; çocukluğun kültürel ve tarihsel niteliği.
2 Türk Kültürünün Tarihsel Çerçevesi ve Çocuk Eski Türk topluluklarından günümüze kültürel süreklilik/değişim; çocuğun toplum içindeki konumu. Cultural continuity and change from ancient Turkic communities to the present; the position of the child in society.
3 Türk Aile Yapısı ve Çocuğun Yeri Aile yapısı, akrabalık ilişkileri, geniş/çekirdek aile; ailede çocuğun yeri, değeri, sorumlulukları ve yetişkin-çocuk ilişkileri.
4 Türk Kültüründe Doğum ve Erken Çocukluk Doğum, ad verme, kırklama, nazar, beşik ve erken çocukluğa ilişkin geleneksel uygulamalar; kültürel anlamları.
5 Türk Eğitim Tarihinde Çocuk Eğitimi Aile, toplum ve eğitim kurumlarında çocuk eğitimi; tarihsel dönemlerde eğitim anlayışları ve uygulamalar.
6 Sözlü Kültürde Çocuk ve Eğitim I Destan, masal, efsane, ninni ve türkülerde çocuk imgesi, değerler ve eğitim iletileri.
7 Sözlü Kültürde Çocuk ve Eğitim II Atasözleri, deyimler, bilmeceler ve tekerlemelerde çocuk, aile, çalışma, öğrenme, disiplin ve toplumsal beklentiler.
8 ARA SINAV (VİZE) 1-7. hafta konularını kapsayan %40 ağırlıklı ara sınav.
9 Geleneksel Çocuk Oyunları ve Oyuncaklar Oyun ve oyuncağın kültürel aktarım, toplumsallaşma, dil, hareket ve öğrenmedeki işlevleri; yerel oyun örnekleri.
10 Geleneksel Çocuk Yetiştirme Uygulamaları Disiplin, sorumluluk, çalışma, büyüğe saygı, dayanışma ve toplumsal roller; uygulamaların tarihsel bağlamda değerlendirilmesi.
11 Bölgesel Farklılıklar ve Türk Topluluklarında Çocuk Anadolu ` da bölgesel çocukluk deneyimleri; farklı Türk topluluklarında çocuk yetiştirme ve eğitim uygulamalarının karşılaştırılması.
12 Bölgesel Farklılıklar ve Türk Topluluklarında Çocuk Anadolu ` da bölgesel çocukluk deneyimleri; farklı Türk topluluklarında çocuk yetiştirme ve eğitim uygulamalarının karşılaştırılması.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18 P19 P20 P21 P22 P23 P24
Tüm 4 4 4 4 4 4 3 3 4 3 3 4 3 4 3 4 4 3 2 2 4 1 1 4
Ö1 3 1 4 4 5 4 3 2 3 4 1 2 4 2 1 4 1 4 2 2 3 1 1 3
Ö2 4 4 4 4 5 3 3 2 4 1 1 3 5 3 1 4 1 4 2 2 3 1 1 3
Ö3 5 3 4 4 5 3 4 2 4 3 3 3 4 3 4 4 1 4 2 2 3 1 1 3
Ö4 3 3 2 4 5 4 1 1 4 4 3 4 5 4 3 4 5 5 2 2 3 1 1 3
Ö5 3 3 3 4 5 3 2 3 4 4 3 4 4 3 1 5 4 4 2 2 3 1 1 3
Ö6 3 4 3 5 5 4 3 3 4 5 3 4 5 4 3 5 4 5 2 2 3 1 1 3
Ö7 5 3 3 5 5 4 3 3 4 5 3 4 5 4 4 4 4 5 2 2 3 1 1 4
Ö8 4 4 3 4 5 4 5 5 4 5 4 5 4 4 3 5 4 5 2 2 3 1 1 4
Ö9 3 5 3 4 4 5 3 4 3 3 3 4 5 4 4 4 5 4 2 2 4 1 1 4
Ö10 3 4 4 4 4 4 5 4 4 3 3 3 5 4 3 4 5 5 2 2 5 1 1 5
Ö11 3 5 3 4 4 5 4 4 5 3 3 4 5 4 4 5 4 5 2 2 4 1 1 4
Ö12 3 4 4 4 5 4 4 4 5 4 3 4 5 4 4 4 5 5 2 2 4 1 1 4
Ö13 3 5 3 4 5 4 4 5 5 4 4 4 5 5 4 5 5 5 2 2 4 1 1 5
Ö14 5 4 3 4 4 4 3 3 5 5 4 5 5 5 5 5 4 4 2 2 4 1 1 4
Ö15 5 4 4 4 4 5 5 4 5 5 4 5 5 5 5 5 5 5 2 2 4 1 1 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek