Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1EOP513Psikolojide Ölçüm Teknikleri3+0+031013.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Endüstri ve Örgüt Psikolojisi (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; psikolojik yapıların ölçülmesinde kullanılan temel ve güncel ölçüm tekniklerini tanıtmak; öğrencilere ölçek ve madde tasarlama, madde analizi, güvenirlik ve geçerlik kanıtlarını yorumlama, gözlem ve görüşme gibi test dışı teknikleri uygulama becerileri kazandırmak; endüstri ve örgüt psikolojisinde iş analizi, performans ölçümü ve çalışan anketleri gibi ölçüm uygulamalarını ve yoğun boylamsal, örtük, fizyolojik ve dijital ölçüm tekniklerini olanak ve sınırlılıklarıyla değerlendirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Ölçme ve değerlendirmenin temel kavramları, ölçme düzeyleri ve psikolojik yapıların işlevselleştirilmesi; Likert, anlamsal farklılık, Thurstone ve Guttman ölçekleri ile zorunlu seçimli formatlar; madde yazımı ve ölçek/anket tasarımı; madde analizi, norm ve standart puanlar; güvenirlik ve geçerlik kanıtları; gözlem teknikleri ve davranışsal kodlama; yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve davranışsal olay görüşmesi ile odak grup; iş analizi ve yetkinlik modelleri; performans ölçümü, 360 derece geri bildirim ve çalışan anketleri; örtük ölçüm teknikleri; deneyim örneklemesi ve günlük çalışmaları; fizyolojik ve dijital ölçümler; ortak yöntem varyansı ve diğer ölçme hatası kaynakları; ölçümde etik ve gizlilik.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, ders içi tartışma, makale okuma ve eleştirel değerlendirme, istatistik yazılımlarıyla uygulamalı analiz, vaka analizi.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Brannick, M. T., Levine, E. L., & Morgeson, F. P. (2007). Job and work analysis: Methods, research, and applications for human resource management (2nd ed.). SAGE Publications. DeVellis, R. F., & Thorpe, C. T. (2022). Scale development: Theory and applications (5th ed.). SAGE Publications. Fisher, C. D., & To, M. L. (2012). Using experience sampling methodology in organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 33(7), 865–877. Furr, R. M. (2022). Psychometrics: An introduction (4th ed.). SAGE Publications. Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903.
Ders Notları Devam Zorunluluğu: Derse devam zorunluluğu %70’tir. Devam koşulunu sağlamayan öğrenciler devamsızlık nedeniyle başarısız sayılır ve final sınavına katılamaz.
Derse Zamanında Katılım: Öğrencilerin ders saatlerine uygun olarak sınıfta hazır bulunmaları gerekmektedir. Ders başladıktan sonra sınıfa giriş yapılmasına izin verilmez. Derse geç kalan öğrenciler, varsa ders arasından sonra sınıfa kabul edilir.
Ders Materyalleri ve Duyurular: Ders kapsamında paylaşılan materyaller ve duyurular Google Classroom üzerinden öğrencilere iletilir. Öğrenciler, platformda yayımlanan materyalleri ve duyuruları düzenli olarak takip etmekle yükümlüdür.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 15 210
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 45 45
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 ÖÇ1. Psikolojik ölçmenin temel kavramlarını, ölçme düzeylerini ve psikolojik yapıların işlevselleştirilmesini açıklar.
2 ÖÇ2. Farklı ölçek türlerini ve tepki formatlarını karşılaştırır; ölçme amacına uygun madde ve ölçek tasarlar.
3 ÖÇ3. Madde analizi, güvenirlik ve geçerlik sonuçlarını yorumlar; norm ve standart puanları uygun biçimde kullanır.
4 ÖÇ4. Gözlem, görüşme ve odak grup gibi test dışı teknikleri amaca uygun olarak planlar ve uygular.
5 ÖÇ5. İş analizi, performans ölçümü ve çalışan anketleri gibi örgütsel ölçüm uygulamalarını değerlendirir.
6 ÖÇ6. Örtük ölçüm, deneyim örneklemesi, fizyolojik ve dijital ölçümler gibi güncel teknikleri olanak ve sınırlılıklarıyla tartışır.
7 ÖÇ7. Ortak yöntem varyansı gibi ölçme hatası kaynaklarını tanır; ölçüm süreçlerinde etik ve gizlilik ilkelerine uygun davranır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Derse giriş; ölçme ve değerlendirmenin temel kavramları; ölçme düzeyleri; psikolojik yapıların tanımlanması ve işlevselleştirilmesi
2 Ölçek türleri ve tepki formatları: Likert, anlamsal farklılık, Thurstone ve Guttman ölçekleri; zorunlu seçimli formatlar
3 Madde yazımı ve ölçek/anket tasarımı ilkeleri; çevrimiçi veri toplama
4 Madde analizi; norm, standart puanlar ve puanların yorumlanması
5 Güvenirlik ve geçerlik kanıtlarının elde edilmesi ve yorumlanması (uygulamalı)
6 Gözlem teknikleri ve davranışsal kodlama; puanlayıcılar arası uyum
7 Görüşme teknikleri: yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve davranışsal olay görüşmesi; odak grup
8 Vize
9 Örgütlerde ölçüm uygulamaları I: iş analizi yöntemleri ve yetkinlik modelleri
10 Örgütlerde ölçüm uygulamaları II: performans ölçümü, 360 derece geri bildirim, çalışan tutum ve bağlılık anketleri
11 Örtük ölçüm teknikleri (Örtük Çağrışım Testi), tepki süresine dayalı ve deneysel ölçümler
12 Yoğun boylamsal ölçümler: deneyim örneklemesi ve günlük çalışmaları; fizyolojik ve dijital (davranışsal iz) ölçümler
13 Ortak yöntem varyansı ve diğer ölçme hatası kaynakları; ölçümde etik ve gizlilik
14 Ortak yöntem varyansı ve diğer ölçme hatası kaynakları; ölçümde etik ve gizlilik
15 Genel tekrar ve değerlendirme

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Ö1 3 5 3 1 3 2 2 1 2 2
Ö2 2 5 4 2 4 2 1 2 3 2
Ö3 2 5 5 2 4 5 1 2 3 2
Ö4 3 4 5 3 4 2 4 3 3 4
Ö5 4 4 5 5 3 3 3 5 3 3
Ö6 3 4 4 2 4 3 3 2 5 3
Ö7 2 4 4 2 4 3 2 2 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek