Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1EOP511Örgütlerde Psikolojik İyi Oluş, Sağlık ve Güvenlik3+0+031013.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Endüstri ve Örgüt Psikolojisi (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; çalışanların psikolojik iyi oluşunu, ruh ve beden sağlığını ve iş güvenliğini etkileyen bireysel, işe ve örgüte ilişkin etmenleri iş sağlığı psikolojisi perspektifiyle incelemek; bu alandaki temel kuramsal modelleri, psikososyal risk etmenlerini, ölçme ve değerlendirme yöntemlerini ve kanıta dayalı müdahale yaklaşımlarını tanıtmak; öğrencilerin örgütlerde sağlıklı ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmasına yönelik araştırma ve uygulama önerileri geliştirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği İş sağlığı psikolojisinin kapsamı ve tarihsel gelişimi; hedonik ve ödaimonik iyi oluş, işe tutulma; Talep-Kontrol-Destek, Çaba-Ödül Dengesizliği, İş Talepleri-Kaynakları ve Kaynakların Korunması modelleri; iş stresi ve sağlık sonuçları; tükenmişlik, işkoliklik ve toparlanma; iş-yaşam dengesi; örgütsel adalet, liderlik, mobbing ve işyeri kabalığı gibi psikososyal riskler; vardiyalı çalışma, yorgunluk, uzaktan çalışma ve teknostres; insan hatası, güvenlik iklimi, güvenlik kültürü ve güvenli davranış; psikososyal risklerin ölçülmesi ve değerlendirilmesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile uluslararası çerçeveler; birincil, ikincil ve üçüncül düzey müdahaleler, sağlıklı işyeri programları; psikolojik sermaye ve pozitif örgütsel yaklaşımlar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, ders içi tartışma, makale okuma ve eleştirel değerlendirme, vaka analizi.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands–resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273–285. Quick, J. C., & Tetrick, L. E. (Eds.). (2011). Handbook of occupational health psychology (2nd ed.). American Psychological Association. Schonfeld, I. S., & Chang, C.-H. (2017). Occupational health psychology. Springer Publishing Company. World Health Organization. (2022). WHO guidelines on mental health at work. World Health Organization. Zohar, D. (2010). Thirty years of safety climate research: Reflections and future directions. Accident Analysis & Prevention, 42(5), 1517–1522.
Ders Notları Devam Zorunluluğu: Derse devam zorunluluğu %70’tir. Devam koşulunu sağlamayan öğrenciler devamsızlık nedeniyle başarısız sayılır ve final sınavına katılamaz.
Derse Zamanında Katılım: Öğrencilerin ders saatlerine uygun olarak sınıfta hazır bulunmaları gerekmektedir. Ders başladıktan sonra sınıfa giriş yapılmasına izin verilmez. Derse geç kalan öğrenciler, varsa ders arasından sonra sınıfa kabul edilir.
Ders Materyalleri ve Duyurular: Ders kapsamında paylaşılan materyaller ve duyurular Google Classroom üzerinden öğrencilere iletilir. Öğrenciler, platformda yayımlanan materyalleri ve duyuruları düzenli olarak takip etmekle yükümlüdür.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 15 210
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 45 45
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 ÖÇ1. İş sağlığı psikolojisinin kapsamını, tarihsel gelişimini ve çalışan iyi oluşuna ilişkin temel kavramları açıklar.
2 ÖÇ2. Çalışan iyi oluşu, stres ve tükenmişliği açıklayan kuramsal modelleri (Talep-Kontrol-Destek, Çaba-Ödül Dengesizliği, İş Talepleri-Kaynakları, Kaynakların Korunması) karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
3 ÖÇ3. İş yükü, rol stresi, örgütsel adaletsizlik, mobbing ve teknostres gibi psikososyal risk etmenlerini ve bunların sağlık, iyi oluş ve performans üzerindeki etkilerini analiz eder.
4 ÖÇ4. İş kazaları ve güvenli davranışın bireysel ve örgütsel belirleyicilerini insan hatası, güvenlik iklimi ve güvenlik kültürü çerçevesinde değerlendirir.
5 ÖÇ5. Psikososyal risklerin ve iyi oluşun değerlendirilmesinde kullanılan ölçme araçlarını ve yöntemleri eleştirel olarak inceler; ilgili ulusal mevzuat ve uluslararası çerçevelerle ilişkilendirir.
6 ÖÇ6. Birincil, ikincil ve üçüncül düzey müdahale yaklaşımlarını kanıta dayalı olarak değerlendirir ve bir örgüt için sağlık, iyi oluş ve güvenliği geliştirmeye yönelik müdahale önerisi tasarlar.
7 ÖÇ7. Alandaki güncel araştırmaları eleştirel olarak okur; bilimsel ve etik ilkelere uygun bir araştırma ya da proje önerisi hazırlar, yazılı olarak raporlar ve sunar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Derse giriş; iş sağlığı psikolojisinin kapsamı ve tarihsel gelişimi; çalışan iyi oluşu (hedonik ve ödaimonik iyi oluş, işe tutulma)
2 Kuramsal modeller I: Talep-Kontrol-Destek modeli ve Çaba-Ödül Dengesizliği modeli
3 Kuramsal modeller II: İş Talepleri-Kaynakları modeli ve Kaynakların Korunması kuramı
4 İş stresi: stres kaynakları, rol stresi, iş güvencesizliği; stresin fizyolojik, psikolojik ve davranışsal sağlık sonuçları
5 Tükenmişlik, işkoliklik ve toparlanma; iş-yaşam dengesi ve iş-aile çatışması
6 Psikososyal riskler: örgütsel adalet, liderlik ve sosyal destek; mobbing ve işyeri kabalığı
7 Değişen çalışma koşulları: vardiyalı çalışma ve yorgunluk; uzaktan ve hibrit çalışma; teknostres
8 Vize
9 İş güvenliği psikolojisi: insan hatası, iş kazalarının bireysel ve durumsal belirleyicileri
10 Güvenlik iklimi, güvenlik kültürü ve güvenlik liderliği; güvenlik uyumu ve güvenlik katılımı
11 Psikososyal risklerin ve iyi oluşun ölçülmesi ve değerlendirilmesi; 6331 sayılı İSG Kanunu; WHO, ILO ve EU-OSHA çerçeveleri
12 Müdahaleler: birincil, ikincil ve üçüncül önleme; çalışan destek programları, stres yönetimi, iş biçimlendirme ve sağlıklı işyeri programları
13 Pozitif örgütsel yaklaşımlar: psikolojik sermaye ve psikolojik sağlamlık; kriz ve afet sonrasında çalışanların desteklenmesi
14 Genel tekrar ve değerlendirme; güncel araştırmaların tartışılması
15 Genel tekrar ve değerlendirme; güncel araştırmaların tartışılması

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Ö1 5 1 1 2 2 1 4 2 3 2
Ö2 5 1 1 2 3 1 5 2 4 2
Ö3 4 1 2 4 2 1 5 4 3 2
Ö4 4 1 2 4 2 1 4 3 3 3
Ö5 3 5 5 4 3 2 2 3 3 4
Ö6 4 2 3 5 3 2 4 5 3 4
Ö7 3 2 2 3 5 3 3 2 5 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek