Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1PSK551Bağımlılığa Giriş I3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin bağımlılık kavramını, bağımlılığa ilişkin temel kuramsal modelleri, psikoaktif maddelerin sınıflandırılmasını ve etkilerini, madde kullanım bozukluklarının tanı ölçütlerini, epidemiyolojisini ve risk/koruyucu etkenlerini öğrenmeleri; bağımlılık alanında klinik çalışmaya temel oluşturacak bilgi birikimini kazanmalarıdır.
Dersin İçeriği Bağımlılık kavramı ve tarihçesi; kullanım, kötüye kullanım, tolerans, yoksunluk ve aşerme kavramları; bağımlılığı açıklayan kuramsal modeller (ahlaki, hastalık, biyopsikososyal, öğrenme kuramları); psikoaktif maddelerin sınıflandırılması; alkol, tütün, kannabis, opioidler, uyarıcılar, sentetik maddeler, sedatif-hipnotikler ve halüsinojenler; DSM-5-TR ve ICD-11 tanı ölçütleri; dünyada ve Türkiye’de epidemiyoloji; risk ve koruyucu etkenler; eşlik eden psikiyatrik bozukluklar; bağımlılıkta damgalanma.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Ögel, K. (2010). Sigara, alkol ve madde kullanım bozuklukları: Tanı, tedavi ve önleme. Yeniden Yayınları.
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing.
Koob, G. F., Arends, M. A., & Le Moal, M. (2014). Drugs, addiction, and the brain. Academic Press.
Miller, P. M. (Ed.). (2013). Principles of addiction: Comprehensive addictive behaviors and disorders (Vol. 1). Academic Press.
United Nations Office on Drugs and Crime. (2024). World drug report 2024. United Nations.
Türkiye Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (TUBİM). Türkiye uyuşturucu raporu (güncel yıl). Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı.
Ders Notları Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 40 40
Sunum 1 20 20
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Bağımlılıkla ilgili temel kavramları (kullanım, kötüye kullanım, tolerans, yoksunluk, aşerme) tanımlar.
2 Bağımlılığı açıklayan kuramsal modelleri karşılaştırır ve eleştirel olarak değerlendirir.
3 Psikoaktif maddeleri sınıflandırır; akut etkilerini, yoksunluk belirtilerini ve sağlık risklerini açıklar.
4 Madde kullanım bozukluklarının DSM-5-TR ve ICD-11 tanı ölçütlerini açıklar.
5 Dünyada ve Türkiye’de madde kullanımına ilişkin epidemiyolojik verileri ve risk/koruyucu etkenleri yorumlar.
6 Bağımlılıkla eşlik eden psikiyatrik bozuklukları ve damgalanmanın klinik süreçlere etkisini tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Bağımlılık kavramı ve tarihçesi Ögel (2010), Bölüm 1 Ders sunumu
2 Temel kavramlar: kullanım, kötüye kullanım, tolerans, yoksunluk, aşerme; Madde bağımlılığı ve davranışsal bağımlılıklar Ögel (2010), ilgili bölüm Ders sunumu
3 Bağımlılığı açıklayan modeller: ahlaki model, hastalık modeli, biyopsikososyal model; Öğrenme kuramları ve bağımlılık Miller (2013), ilgili bölümler Ders sunumu
4 Psikoaktif maddelerin sınıflandırılması; Alkol: etkiler, yoksunluk, sağlık sonuçları Koob ve ark. (2014), Bölüm 1-2 Ders sunumu
5 Tütün ve nikotin; Kannabis ve sentetik kannabinoidler Koob ve ark. (2014), ilgili bölümler Ders sunumu
6 Opioidler; Sedatif-hipnotikler ve anksiyolitikler Koob ve ark. (2014), ilgili bölümler Ders sunumu
7 Uyarıcılar: kokain, amfetamin, metamfetamin, ekstazi; Halüsinojenler ve uçucu maddeler; Ödev: Madde profili raporu Koob ve ark. (2014), ilgili bölümler Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 DSM-5-TR’de madde ile ilişkili ve bağımlılık bozuklukları; ICD-11 tanı ölçütleri DSM-5-TR, ilgili bölüm Ders sunumu
10 Dünyada madde kullanımı epidemiyolojisi; Türkiye’de madde kullanımı: güncel veriler UNODC (2024); TUBİM güncel raporu Ders sunumu
11 Risk ve koruyucu etkenler: bireysel, ailesel, sosyal ve çevresel etkenler; Ergenlikte madde kullanımı Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
12 Bağımlılıkta eşlik eden psikiyatrik bozukluklar (ikili tanı) Miller (2013), ilgili bölüm Ders sunumu
13 Bağımlılıkta damgalanma; Bağımlılığın aile ve topluma etkileri Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
14 Öğrenci sunumları - Ders sunumu
15 Öğrenci sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 2 2 2 2 2 3 2 2 4 4 2 2 2
Ö1 2 2 2 2 2 3 2 2 5 3 2 2 2
Ö2 4 2 2 2 2 5 2 2 4 3 2 2 2
Ö3 2 2 2 2 2 3 2 2 5 5 2 2 2
Ö4 2 2 2 2 4 3 2 2 4 5 2 2 2
Ö5 2 2 2 2 2 3 2 2 4 3 2 4 3
Ö6 2 2 2 2 2 3 4 2 4 5 2 2 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek