Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1PSK563Madde Kullanımında Toksikolojik Değerlendirme3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin madde kullanımının saptanmasında kullanılan toksikolojik test yöntemlerini, biyolojik örnek türlerini, maddelerin farmakokinetik özelliklerini ve saptanabilme sürelerini öğrenmeleri; toksikoloji sonuçlarını klinik görüşme ve öz-bildirim verileriyle birlikte, etik ve hukuki ilkeler çerçevesinde yorumlayabilmeleridir.
Dersin İçeriği Toksikolojinin temel kavramları; farmakokinetik ve farmakodinamiğe giriş (emilim, dağılım, metabolizma, atılım, yarılanma ömrü); biyolojik örnek türleri (idrar, kan, tükürük, saç, ter, nefes); tarama ve doğrulama testleri (immünoassay, GC-MS, LC-MS/MS); kesme değerleri, yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçlar; maddelerin saptanabilme süreleri; örnek alma, örnek manipülasyonu ve gözetim zinciri; klinik, tedavi izlemi, iş yeri ve adli amaçlı testler; denetimli serbestlik ve madde testi; alkol biyobelirteçleri; yeni psikoaktif maddelerin saptanması; sonuçların öz-bildirimle birlikte yorumlanması; etik ve hukuki boyutlar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Levine, B. S., & Kerrigan, S. (Eds.). (2020). Principles of forensic toxicology (5th ed.). Springer.
Moffat, A. C., Osselton, M. D., & Widdop, B. (Eds.). (2011). Clarke’s analysis of drugs and poisons (4th ed.). Pharmaceutical Press.
Baselt, R. C. (2020). Disposition of toxic drugs and chemicals in man (12th ed.). Biomedical Publications.
Substance Abuse and Mental Health Services Administration. (2012). Clinical drug testing in primary care (Technical Assistance Publication Series 32). SAMHSA.
Jarvis, M., Williams, J., Hurford, M., Lindsay, D., Lincoln, P., Giles, L., Luongo, P., & Safarian, T. (2017). Appropriate use of drug testing in clinical addiction medicine. Journal of Addiction Medicine, 11(3), 163–173.
Meyer, J. S., & Quenzer, L. F. (2019). Psychopharmacology: Drugs, the brain, and behavior (3rd ed.). Oxford University Press.
Ders Notları Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 20 20
Sunum 1 40 40
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Toksikolojinin ve farmakokinetiğin madde kullanımının değerlendirilmesiyle ilgili temel kavramlarını açıklar.
2 Biyolojik örnek türlerini ve tarama/doğrulama test yöntemlerini avantaj ve sınırlılıklarıyla karşılaştırır.
3 Maddelerin saptanabilme sürelerini, kesme değerlerini ve yanlış pozitif/negatif sonuç kaynaklarını açıklar.
4 Örnek alma, gözetim zinciri ve örnek manipülasyonunun önlenmesine ilişkin ilkeleri açıklar.
5 Toksikoloji sonuçlarını klinik görüşme ve öz-bildirim verileriyle bütünleştirerek yorumlar.
6 Toksikolojik değerlendirmenin klinik, adli ve etik boyutlarını tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Toksikolojinin temel kavramları Levine (2020), Bölüm 1 Ders sunumu
2 Farmakokinetik ve farmakodinamiğe giriş; Emilim, dağılım, metabolizma, atılım, yarılanma ömrü Meyer & Quenzer (2019), ilgili bölüm Ders sunumu
3 Biyolojik örnek türleri: idrar, kan, tükürük, saç, ter, nefes Moffat ve ark. (2011), ilgili bölüm Ders sunumu
4 Tarama testleri: immünoassay yöntemleri; Doğrulama testleri: GC-MS, LC-MS/MS Moffat ve ark. (2011), ilgili bölüm Ders sunumu
5 Kesme değerleri, duyarlılık ve özgüllük; Yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçlar SAMHSA (2012) Ders sunumu
6 Maddelere göre saptanabilme süreleri: alkol, kannabis, opioidler, uyarıcılar, benzodiazepinler Baselt (2020); SAMHSA (2012) Ders sunumu
7 Örnek alma süreci, gözetim zinciri; Örnek manipülasyonu ve geçerlik kontrolleri; Ödev: Vaka temelli test yorumlama raporu Levine (2020), ilgili bölüm Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Klinik ve tedavi izlemi amaçlı testler Jarvis ve ark. (2017) Ders sunumu
10 Adli amaçlı testler ve denetimli serbestlik; İş yeri madde testleri Levine (2020), ilgili bölüm Ders sunumu
11 Alkol biyobelirteçleri (EtG, EtS, PEth, CDT) Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
12 Yeni psikoaktif maddeler ve saptanmalarındaki güçlükler Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
13 Toksikoloji sonuçlarının öz-bildirim ve klinik görüşmeyle birlikte yorumlanması; Sonuçların danışanla paylaşılması Jarvis ve ark. (2017) Ders sunumu
14 Etik ve hukuki boyutlar: onam, gizlilik, sonuçların raporlanması; Vaka tartışmaları Türk Psikologlar Derneği (2004) Ders sunumu
15 Öğrenci sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 2 4 2 5 2 3 2 3 2 1 2 2
Ö1 3 2 3 2 4 2 3 2 5 2 1 2 2
Ö2 5 2 3 2 5 2 3 2 3 2 1 2 2
Ö3 3 2 3 2 5 2 3 2 3 2 1 2 3
Ö4 3 2 5 2 5 2 3 2 3 2 1 2 2
Ö5 3 2 3 2 5 2 5 2 3 2 1 2 2
Ö6 3 2 5 2 4 2 3 3 3 2 1 2 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek