Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK552Bağımlılık Politikaları3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin madde kullanımı ve bağımlılık alanındaki ulusal ve uluslararası politikaları, arz ve talebin azaltılmasına yönelik stratejileri, zarar azaltma yaklaşımlarını ve bu politikaların bilimsel kanıtlar ışığında değerlendirilmesini öğrenmeleri; klinik psikoloğun politika geliştirme ve uygulama süreçlerindeki rolünü kavramalarıdır.
Dersin İçeriği Halk sağlığı perspektifinden bağımlılık; uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmeleri; BM, DSÖ ve Avrupa Birliği politikaları; arz ve talebin azaltılması; önleme, tedavi ve rehabilitasyon politikaları; zarar azaltma; suç olmaktan çıkarma ve yasallaştırma tartışmaları; alkol ve tütün kontrol politikaları; Türkiye’de bağımlılıkla mücadele strateji belgeleri ve kurumsal yapı; politikaların izlenmesi ve değerlendirilmesi; kanıta dayalı politika geliştirme.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Babor, T. F., Caulkins, J., Fischer, B., Foxcroft, D., Medina-Mora, M. E., Obot, I., Rehm, J., Reuter, P., Room, R., Rossow, I., & Strang, J. (2018). Drug policy and the public good (2nd ed.). Oxford University Press.
Babor, T. F., Casswell, S., Graham, K., Huckle, T., Livingston, M., Österberg, E., Rehm, J., Room, R., Rossow, I., & Sornpaisarn, B. (2023). Alcohol: No ordinary commodity (3rd ed.). Oxford University Press.
United Nations Office on Drugs and Crime. (2024). World drug report 2024. United Nations.
European Union Drugs Agency (EUDA). (2024). European drug report 2024: Trends and developments. EUDA.
World Health Organization. (2003). WHO framework convention on tobacco control. WHO.
World Health Organization. (2010). Global strategy to reduce the harmful use of alcohol. WHO.
T.C. Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı (güncel).
Ders Notları Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.
Dökümanlar Öğretim üyesi tarafından her haftanın konusuna yönelik hazırlanan ders sunumları (PowerPoint/PDF) ve haftalık güncel makale ya da kitapta ilgili bölümleri içeren okuma listeleri.
Ödevler 2
Sınavlar 2


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 40 40
Sunum 1 20 20
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Bağımlılığı halk sağlığı perspektifinden ele alır ve politika yaklaşımlarının temel kavramlarını açıklar.
2 Uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmelerini ve BM, DSÖ ve AB politikalarını karşılaştırır.
3 Arz ve talebin azaltılması ile zarar azaltma yaklaşımlarını bilimsel kanıtlar ışığında değerlendirir.
4 Alkol ve tütün kontrol politikalarının etkililiğine ilişkin araştırmaları eleştirel olarak inceler.
5 Türkiye’de bağımlılıkla mücadele politikalarını, strateji belgelerini ve kurumsal yapıyı tanır.
6 Klinik psikoloğun politika geliştirme, savunuculuk ve uygulama süreçlerindeki rolünü tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Halk sağlığı perspektifinden bağımlılık Babor ve ark. (2018), Bölüm 1 Ders sunumu
2 Politika kavramı, politika geliştirme döngüsü; Kanıta dayalı politika Babor ve ark. (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
3 Uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmeleri (1961, 1971, 1988); BM ve UNODC’nin rolü UNODC (2024) Ders sunumu
4 DSÖ ve Avrupa Birliği politikaları; Avrupa Uyuşturucu Raporu EUDA (2024) Ders sunumu
5 Arzın azaltılması politikaları; Kolluk temelli yaklaşımlar ve sonuçları Babor ve ark. (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
6 Talebin azaltılması: önleme, tedavi ve rehabilitasyon politikaları Babor ve ark. (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
7 Zarar azaltma yaklaşımları: iğne-şırınga programları, opioid ikame tedavisi, nalokson; Ödev: Politika analizi raporu Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Suç olmaktan çıkarma ve yasallaştırma tartışmaları; Ülke örnekleri: Portekiz, Hollanda, Kanada, ABD Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
10 Alkol kontrol politikaları: fiyatlandırma, erişim, reklam kısıtlamaları Babor ve ark. (2023), ilgili bölümler; WHO (2010) Ders sunumu
11 Tütün kontrol politikaları: DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi; Türkiye’de tütün kontrolü WHO FCTC (2003) Ders sunumu
12 Türkiye’de bağımlılıkla mücadele: ulusal strateji belgeleri ve eylem planları; Kurumsal yapı (AMATEM, ÇEMATEM, YEDAM, denetimli serbestlik) Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı Ders sunumu
13 Politikaların izlenmesi ve değerlendirilmesi; Klinik psikoloğun politika ve savunuculuktaki rolü Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
14 Öğrenci sunumları - Ders sunumu
15 Öğrenci sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 2 4 1 2 4 2 2 2 2 2 4 2
Ö1 5 2 3 1 2 3 2 2 2 2 2 3 2
Ö2 3 2 5 1 2 5 2 2 2 2 2 3 2
Ö3 3 2 3 1 2 5 2 2 2 2 2 5 2
Ö4 3 3 3 1 2 3 2 2 2 2 2 5 2
Ö5 3 2 5 1 2 3 2 2 2 2 2 3 2
Ö6 3 2 3 1 2 3 4 3 2 2 2 3 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek