Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK560Bağımlılık ve Sosyal Hizmetler3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin bağımlılığın bireysel, ailesel ve toplumsal boyutlarını; bağımlı bireylere ve ailelerine yönelik sosyal hizmet ve psikososyal destek modellerini, vaka yönetimini, rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma süreçlerini öğrenmeleri; klinik psikolog olarak sosyal hizmet uzmanları ve diğer disiplinlerle iş birliği içinde çalışabilmeleridir.
Dersin İçeriği Bağımlılığa ekolojik ve güçlendirme perspektifinden bakış; bağımlılığın aile, iş ve sosyal yaşama etkileri; bağımlılığın sosyal belirleyicileri (yoksulluk, evsizlik, göç, sosyal dışlanma); vaka yönetimi; sosyal destek ağları; aileye yönelik psikososyal müdahaleler; bağımlı ebeveynlerin çocukları; adli süreçte olan bireyler ve denetimli serbestlik; rehabilitasyon, istihdam ve topluma yeniden kazandırma; Türkiye’de bağımlılık alanındaki kurum ve hizmetler; disiplinlerarası ekip çalışması.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar van Wormer, K., & Davis, D. R. (2018). Addiction treatment: A strengths perspective (4th ed.). Cengage Learning.
Straussner, S. L. A. (Ed.). (2014). Clinical work with substance-abusing clients (3rd ed.). Guilford Press.
United Nations Office on Drugs and Crime & World Health Organization. (2020). International standards for the treatment of drug use disorders (Revised ed.). WHO/UNODC.
National Institute on Drug Abuse. (2018). Principles of drug addiction treatment: A research-based guide (3rd ed.). NIDA.
Türk Psikologlar Derneği. (2004). Etik yönetmeliği. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Ders Notları Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 40 40
Sunum 1 20 20
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Bağımlılığın bireysel, ailesel ve toplumsal boyutlarını ekolojik bir bakış açısıyla açıklar.
2 Bağımlılığın sosyal belirleyicilerini ve özel risk gruplarının gereksinimlerini değerlendirir.
3 Bağımlı bireyler ve aileleri için vaka yönetimi ve psikososyal destek planı hazırlar.
4 Rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma süreçlerinin bileşenlerini açıklar.
5 Türkiye’de bağımlılık alanında hizmet veren kurumları ve sevk süreçlerini tanır.
6 Disiplinlerarası ekip çalışmasında etik ve profesyonel bir tutum sergiler.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Bağımlılığa ekolojik ve güçlendirme perspektifinden bakış van Wormer & Davis (2018), Bölüm 1 Ders sunumu
2 Bağımlılığın aile, iş ve sosyal yaşama etkileri Straussner (2014), ilgili bölüm Ders sunumu
3 Bağımlılığın sosyal belirleyicileri: yoksulluk, evsizlik, göç, sosyal dışlanma van Wormer & Davis (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
4 Özel gruplar: kadınlar, ergenler, yaşlılar, LGBTİ+ bireyler, mülteciler Straussner (2014), ilgili bölüm Ders sunumu
5 Vaka yönetimi modelleri; Psikososyal değerlendirme van Wormer & Davis (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
6 Sosyal destek ağları ve kendine yardım grupları Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
7 Aileye yönelik psikososyal müdahaleler; Bağımlı ebeveynlerin çocukları; Ödev: Vaka yönetimi planı Straussner (2014), ilgili bölüm Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Adli süreçte olan bireyler ve denetimli serbestlik; Ceza infaz kurumlarında bağımlılık hizmetleri Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
10 Rehabilitasyon ve topluma yeniden kazandırma; İstihdam ve barınma destekleri UNODC & WHO (2020) Ders sunumu
11 Türkiye’de bağımlılık alanındaki kurum ve hizmetler (AMATEM, ÇEMATEM, YEDAM, Yeşilay, denetimli serbestlik) Kurumların güncel yayınları Ders sunumu
12 Disiplinlerarası ekip çalışması; Klinik psikolog ve sosyal hizmet uzmanı iş birliği Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
13 Etik konular: gizlilik, kurumlararası bilgi paylaşımı, damgalanma TPD (2004) Ders sunumu
14 Öğrenci sunumları - Ders sunumu
15 Öğrenci sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 2 2 4 2 2 2 4 3 4 2 2 2 1
Ö1 4 2 3 2 2 2 3 3 5 2 2 2 1
Ö2 2 2 3 2 2 4 3 3 3 4 2 2 1
Ö3 2 2 3 2 4 2 5 3 3 2 2 2 1
Ö4 2 2 3 2 2 2 5 3 3 2 2 2 1
Ö5 2 2 5 2 2 2 3 3 5 2 2 2 1
Ö6 2 2 5 2 2 2 3 5 3 2 2 2 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek