Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK540Psikolojik Değerlendirme II3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Psikolojik Değerlendirme I dersinde edinilen ölçme, test kuramı ve klinik görüşme bilgisini temel alarak öğrencilerin kişilik ve psikopatolojinin değerlendirilmesinde kullanılan nesnel (öz-bildirim) ve projektif değerlendirme araçlarını tanımalarını, bu araçları standart koşullarda uygulayabilmelerini, puanlayıp yorumlayabilmelerini ve farklı kaynaklardan elde edilen verileri bütünleştirerek etik ilkelere uygun psikolojik değerlendirme raporu yazabilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Kişilik değerlendirmesine kuramsal yaklaşımlar; çok yöntemli değerlendirme; nesnel kişilik envanterleri (MMPI-2, MCMI, Beş Faktör Kişilik ölçekleri); belirti ve tarama ölçekleri (SCL-90-R, Kısa Semptom Envanteri, Beck ölçekleri); projektif teknikler (Rorschach, TAT/ÇAT, cümle tamamlama, insan/aile/ev-ağaç-insan çizimleri); nöropsikolojik tarama; yapılandırılmış klinik görüşmeler (SCID-5); çocuk ve ergenlerde değerlendirme; verilerin bütünleştirilmesi, vaka formülasyonu, psikolojik değerlendirme raporu yazımı ve geri bildirim; değerlendirmede etik ve kültürel konular.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, sınıf içi uygulama ve süpervizyon, rol oynama, ödev/rapor hazırlama
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi SAADET ÖZTÜRK
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Groth-Marnat, G., & Wright, A. J. (2016). Handbook of psychological assessment (6th ed.). Wiley.
Weiner, I. B., & Greene, R. L. (2017). Handbook of personality assessment (2nd ed.). Wiley.
Kaplan, R. M., & Saccuzzo, D. P. (2018). Psychological testing: Principles, applications, and issues (9th ed.). Cengage Learning.
Butcher, J. N. (2011). A beginner’s guide to the MMPI-2 (3rd ed.). American Psychological Association.
Exner, J. E. (2003). The Rorschach: A comprehensive system. Vol. 1: Basic foundations and principles of interpretation (4th ed.). Wiley.
Lichtenberger, E. O., Mather, N., Kaufman, N. L., & Kaufman, A. S. (2004). Essentials of assessment report writing. Wiley.
Öner, N. (2008). Türkiye’de kullanılan psikolojik testlerden örnekler: Bir başvuru kaynağı. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Savaşır, I., & Şahin, N. H. (Ed.). (1997). Bilişsel-davranışçı terapilerde değerlendirme: Sık kullanılan ölçekler. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Türk Psikologlar Derneği. (2004). Etik yönetmeliği. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Ders Notları Ders kapsamında test uygulamaları öğretim üyesi süpervizyonunda yapılacaktır. Test materyalleri ve uygulama protokolleri ders dışına çıkarılamaz, çoğaltılamaz ve paylaşılamaz. Uygulama yapılan katılımcılara ait tüm bilgiler gizlilik ilkesine uygun olarak anonimleştirilmelidir. Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.
Dökümanlar • Groth-Marnat, G., & Wright, A. J. (2016). Handbook of psychological assessment (6th ed.). Wiley. • Weiner, I. B., & Greene, R. L. (2017). Handbook of personality assessment (2nd ed.). Wiley. • Kaplan, R. M., & Saccuzzo, D. P. (2018). Psychological testing: Principles, applications, and issues (9th ed.). Cengage Learning. • Butcher, J. N. (2011). A beginner’s guide to the MMPI-2 (3rd ed.). American Psychological Association. • Exner, J. E. (2003). The Rorschach: A comprehensive system. Vol. 1:


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ödevler 4 15 60
Sunum 1 15 15
Ara Sınavlar 1 30 30
Uygulama 6 5 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 50 50
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Kişilik ve psikopatolojinin değerlendirilmesine ilişkin kuramsal yaklaşımları ve çok yöntemli değerlendirmenin ilkelerini açıklar.
2 Yaygın kullanılan nesnel kişilik envanterlerini ve belirti ölçeklerini standart koşullarda uygular, puanlar ve yorumlar.
3 Projektif tekniklerin kuramsal temellerini, uygulama, kodlama ve yorumlama ilkelerini ve psikometrik sınırlılıklarını değerlendirir.
4 Klinik görüşme, gözlem ve test verilerini bütünleştirerek vaka formülasyonu oluşturur.
5 Amaca ve hedef kitleye uygun, bilimsel ve etik ilkelere dayalı psikolojik değerlendirme raporu yazar ve geri bildirim verir.
6 Psikolojik değerlendirme sürecinde etik ilkeleri, kültürel faktörleri ve Türkiye’deki uyarlama/norm çalışmalarının sınırlılıklarını göz önünde bulundurur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Psikolojik Değerlendirme I’in gözden geçirilmesi; Kişilik değerlendirmesine kuramsal yaklaşımlar; Çok yöntemli değerlendirme ve değerlendirme süreci Groth-Marnat & Wright (2016), Bölüm 1-2 Ders sunumu
2 Nesnel kişilik değerlendirmesi: öz-bildirim ölçeklerinin yapısı; Yanıt biçimleri, geçerlik göstergeleri, sosyal beğenirlik; Beş Faktör Kişilik ölçekleri Kaplan & Saccuzzo (2018), ilgili bölüm Ders sunumu
3 MMPI-2 I: Tarihçe, yapı, uygulama ve puanlama; Geçerlik ölçekleri Butcher (2011), Bölüm 1-4 Ders sunumu
4 MMPI-2 II: Klinik ölçekler, kod tipleri ve yorumlama; Sınıf içi profil yorumlama uygulaması; Ödev 1: MMPI-2 uygulama ve profil yorumu Butcher (2011), Bölüm 5-8 Ders sunumu
5 Millon Klinik Çok Eksenli Envanteri (MCMI) ve kişilik bozukluklarının değerlendirilmesi; Belirti ve tarama ölçekleri: SCL-90-R, Kısa Semptom Envanteri, Beck Depresyon ve Anksiyete Ölçekleri Groth-Marnat & Wright (2016), ilgili bölümler; Savaşır & Şahin (1997) Ders sunumu
6 Yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış klinik görüşmeler (SCID-5-KV, SCID-5-KB); Görüşme verisinin test verisiyle birlikte kullanılması; Rol oynama ile görüşme uygulaması Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler Ders sunumu
7 Projektif tekniklere giriş: kuramsal temeller, psikometrik tartışmalar; Cümle tamamlama testleri; Çizim testleri: İnsan çizimi, Aile çizimi, Ev-Ağaç-İnsan Weiner & Greene (2017), ilgili bölümler Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Rorschach Mürekkep Lekesi Testi I: Tarihçe, uygulama ve kodlama sistemleri (Exner Kapsamlı Sistemi, R-PAS) Exner (2003), Bölüm 1-6 Ders sunumu
10 Rorschach Mürekkep Lekesi Testi II: Yapısal özet ve yorumlama; Sınıf içi kodlama uygulaması; Ödev 2: Projektif test uygulama ve yorum raporu Exner (2003), ilgili bölümler Ders sunumu
11 Tematik Algı Testi (TAT) ve Çocuklar için Algı Testi (ÇAT): uygulama ve yorumlama Weiner & Greene (2017), ilgili bölüm Ders sunumu
12 Çocuk ve ergenlerde kişilik ve psikopatolojinin değerlendirilmesi; Ebeveyn/öğretmen bildirimli ölçekler (ÇDDÖ vb.); Nöropsikolojik taramaya giriş Öner (2008); konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
13 Verilerin bütünleştirilmesi ve vaka formülasyonu; Test sonuçları arasındaki tutarsızlıkların ele alınması; Ödev 3: Vaka formülasyonu Groth-Marnat & Wright (2016), ilgili bölüm Ders sunumu
14 Psikolojik değerlendirme raporu yazımı ve danışana/yönlendiren kişiye geri bildirim; Ödev 4: Kapsamlı psikolojik değerlendirme raporu Lichtenberger ve ark. (2004) Ders sunumu
15 Psikolojik değerlendirmede etik ve kültürel konular (test güvenliği, gizlilik, uyarlama ve norm sorunları); Vaka sunumları ve genel değerlendirme Türk Psikologlar Derneği Etik Yönetmeliği Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 4 2 3 3 5 3 4 3 4 4 2 3 2
Ö1 4 2 3 2 5 4 4 2 4 4 2 3 2
Ö2 3 2 3 3 5 2 4 3 4 5 2 2 3
Ö3 4 3 3 2 5 4 4 2 4 4 2 4 2
Ö4 5 2 2 4 5 3 5 3 4 5 3 3 1
Ö5 4 2 4 4 5 2 5 5 4 4 2 2 1
Ö6 4 3 5 2 5 3 4 4 3 4 1 3 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek