Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK562Bağımlılığın Nörofizyolojisi3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin bağımlılığın nörobiyolojik temellerini; ödül sistemi, nörotransmitter sistemleri ve beyin devrelerinin bağımlılığın gelişimi, sürmesi ve nüks sürecindeki rolünü; psikoaktif maddelerin etki mekanizmalarını ve bu bilgilerin klinik değerlendirme ve tedavi süreçlerine yansımalarını öğrenmeleridir.
Dersin İçeriği Sinir sistemi ve sinaptik iletime genel bakış; ödül sistemi ve mezolimbik dopamin yolağı; bağımlılık döngüsü (aşırı tüketim/zehirlenme, yoksunluk/olumsuz duygulanım, zihinsel meşguliyet/beklenti); teşvik duyarlılaşması kuramı; alışkanlık ve kompulsiyon; maddelerin etki mekanizmaları (alkol, nikotin, opioidler, uyarıcılar, kannabinoidler); stres sistemleri ve anti-ödül; prefrontal korteks, yürütücü işlevler ve dürtüsellik; ergen beyni ve bağımlılık; genetik ve epigenetik etkenler; nörogörüntüleme bulguları; davranışsal bağımlılıkların nörobiyolojisi; beyin hastalığı modeline yönelik eleştiriler; nörobiyolojik bilginin tedaviye yansımaları.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka incelemesi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Koob, G. F., Arends, M. A., & Le Moal, M. (2014). Drugs, addiction, and the brain. Academic Press.
Meyer, J. S., & Quenzer, L. F. (2019). Psychopharmacology: Drugs, the brain, and behavior (3rd ed.). Oxford University Press.
Koob, G. F., & Volkow, N. D. (2016). Neurobiology of addiction: A neurocircuitry analysis. The Lancet Psychiatry, 3(8), 760–773.
Volkow, N. D., Koob, G. F., & McLellan, A. T. (2016). Neurobiologic advances from the brain disease model of addiction. New England Journal of Medicine, 374(4), 363–371.
Robinson, T. E., & Berridge, K. C. (1993). The neural basis of drug craving: An incentive-sensitization theory of addiction. Brain Research Reviews, 18(3), 247–291.
Everitt, B. J., & Robbins, T. W. (2005). Neural systems of reinforcement for drug addiction: From actions to habits to compulsion. Nature Neuroscience, 8(11), 1481–1489.
Ders Notları Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 20 20
Sunum 1 40 40
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Sinaptik iletim ve nörotransmitter sistemlerinin bağımlılıktaki rolünü açıklar.
2 Ödül sistemini ve bağımlılık döngüsünün nörobiyolojik aşamalarını açıklar.
3 Psikoaktif maddelerin beyindeki etki mekanizmalarını karşılaştırır.
4 Bağımlılıkta yürütücü işlevler, dürtüsellik ve stres sistemleri arasındaki ilişkiyi tartışır.
5 Genetik, epigenetik ve gelişimsel etkenlerin bağımlılığa yatkınlıktaki rolünü değerlendirir.
6 Nörobiyolojik araştırma bulgularını ve beyin hastalığı modelini eleştirel olarak değerlendirir ve klinik uygulamaya yansımalarını tartışır.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Sinir sistemine genel bakış, nöron ve sinaptik iletim Meyer & Quenzer (2019), Bölüm 1-3 Ders sunumu
2 Nörotransmitter sistemleri: dopamin, serotonin, GABA, glutamat, endojen opioidler, endokannabinoidler Meyer & Quenzer (2019), ilgili bölümler Ders sunumu
3 Ödül sistemi ve mezolimbik dopamin yolağı Koob ve ark. (2014), ilgili bölüm Ders sunumu
4 Bağımlılık döngüsü: aşırı tüketim, yoksunluk/olumsuz duygulanım, beklenti; Nörodevre analizi Koob & Volkow (2016) Ders sunumu
5 Teşvik duyarlılaşması kuramı; Eylemden alışkanlığa, alışkanlıktan kompulsiyona Robinson & Berridge (1993); Everitt & Robbins (2005) Ders sunumu
6 Alkol ve nikotinin etki mekanizmaları Koob ve ark. (2014), ilgili bölümler Ders sunumu
7 Opioidlerin ve uyarıcıların etki mekanizmaları; Ödev: Makale değerlendirme raporu Koob ve ark. (2014), ilgili bölümler Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Kannabinoidler, halüsinojenler ve yeni psikoaktif maddeler Meyer & Quenzer (2019), ilgili bölümler Ders sunumu
10 Stres sistemleri ve anti-ödül; Olumsuz pekiştirme Koob ve ark. (2014), ilgili bölüm Ders sunumu
11 Prefrontal korteks, yürütücü işlevler ve dürtüsellik; Karar verme ve bağımlılık Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
12 Ergen beyni ve bağımlılık; Genetik ve epigenetik etkenler Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
13 Nörogörüntüleme bulguları; Davranışsal bağımlılıkların nörobiyolojisi Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
14 Beyin hastalığı modeli ve eleştirileri; Nörobiyolojik bilginin tedaviye yansımaları Volkow ve ark. (2016) Ders sunumu
15 Öğrenci sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 2 2 1 2 4 2 1 4 3 2 3 2
Ö1 3 2 2 1 2 3 2 1 5 2 2 3 2
Ö2 3 2 2 1 2 5 2 1 5 2 2 3 2
Ö3 3 2 2 1 2 3 2 1 5 4 2 3 2
Ö4 3 2 2 1 2 5 2 1 3 4 2 3 2
Ö5 3 2 2 1 2 3 2 1 3 4 2 5 2
Ö6 5 2 2 1 2 5 4 1 3 2 2 3 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek