Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK568Bağımlılık Hukuku ve Etik3+0+031001.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin madde kullanımı ve bağımlılıkla ilgili ulusal ve uluslararası hukuki düzenlemeleri, bağımlı bireylerin hak ve yükümlülüklerini, adli süreçlerde klinik psikoloğun rolünü ve bağımlılık alanında çalışırken karşılaşılan etik ikilemleri öğrenmeleri; hukuki ve etik ilkeler çerçevesinde mesleki karar verebilmeleridir.
Dersin İçeriği Uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmeleri; Türk Ceza Kanunu’nda uyuşturucu ve uyarıcı maddelerle ilgili suçlar (md. 188, 190, 191); kullanıcıya yönelik denetimli serbestlik ve tedavi tedbirleri; 2313 sayılı Kanun; alkol ve tütün mevzuatı (4207 ve 4733 sayılı Kanunlar); trafik mevzuatında alkol ve madde; çocuklar ve suça sürüklenen çocuklar; zorunlu tedavi ve özerklik; bağımlılık tedavisinde gizlilik, bildirim yükümlülükleri ve kişisel verilerin korunması; bilirkişilik ve adli rapor yazımı; ikili ilişkiler ve sınırlar; zarar azaltma uygulamalarında etik; damgalanma ve ayrımcılık; bağımlılık alanında çalışanlar için etik kodlar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, mevzuat ve içtihat incelemesi, vaka/etik ikilem analizi, ödev/rapor hazırlama, sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Saadet Öztürk
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. Şevval Düzgün Kanlı
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu. (2004). Resmî Gazete, 25611.
5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu. (2005). Resmî Gazete, 25832.
2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun. (1933). Resmî Gazete, 2429.
4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun. (1996). Resmî Gazete, 22829.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. (2016). Resmî Gazete, 29677.
Türk Psikologlar Derneği. (2004). Etik yönetmeliği. Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
American Psychological Association. (2017). Ethical principles of psychologists and code of conduct (2002, amended effective June 1, 2010, and January 1, 2017). https://www.apa.org/ethics/code
NAADAC, the Association for Addiction Professionals. (2021). NAADAC/NCC AP code of ethics. NAADAC.
Koocher, G. P., & Keith-Spiegel, P. (2016). Ethics in psychology and the mental health professions: Standards and cases (4th ed.). Oxford University Press.
Ders Notları Ödevlerde kullanılan vaka örneklerinde kimlik bilgisi yer almayacaktır. Ders sunumları ve ek okumalar ders duyuru sayfası üzerinden paylaşılacaktır. %70 devam zorunluluğu bulunmaktadır.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ödevler 1 20 20
Sunum 1 40 40
Ara Sınavlar 1 30 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 67 67
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Madde kullanımı ve bağımlılıkla ilgili uluslararası sözleşmeleri ve Türkiye’deki temel yasal düzenlemeleri açıklar.
2 Türk Ceza Kanunu kapsamındaki uyuşturucu suçlarını ve kullanıcıya yönelik tedavi ve denetimli serbestlik tedbirlerini açıklar.
3 Bağımlılık tedavisinde gizlilik, bildirim yükümlülüğü ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeleri uygular.
4 Zorunlu tedavi, zarar azaltma ve ikili ilişkiler gibi konulardaki etik ikilemleri etik karar verme modelleriyle analiz eder.
5 Adli süreçlerde klinik psikoloğun rolünü açıklar ve hukuki/etik ilkelere uygun rapor yazımının temel ilkelerini uygular.
6 Bağımlı bireylere karşı damgalamadan uzak, hak temelli ve profesyonel bir tutum sergiler.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı, değerlendirme sisteminin ve ödevlerin açıklanması; Hukuk ve etik ilişkisi, temel kavramlar Koocher & Keith-Spiegel (2016), Bölüm 1 Ders sunumu
2 Uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmeleri (1961, 1971, 1988); İnsan hakları perspektifi UNODC belgeleri Ders sunumu
3 Türk Ceza Kanunu: uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (md. 188); Kullanımı kolaylaştırma (md. 190) 5237 sayılı TCK Ders sunumu
4 Kullanmak için satın alma, kabul etme veya bulundurma (md. 191); Erteleme, denetimli serbestlik ve tedavi tedbiri 5237 sayılı TCK; 5402 sayılı Kanun Ders sunumu
5 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun; Alkol ve tütün mevzuatı (4207 ve 4733 sayılı Kanunlar) İlgili kanunlar Ders sunumu
6 Trafik mevzuatında alkol ve madde; Suça sürüklenen çocuklar ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu İlgili kanunlar Ders sunumu
7 Bağımlılık tedavisinde gizlilik ve sınırları; Bildirim yükümlülükleri ve 6698 sayılı KVKK; Ödev: Mevzuat/vaka analizi raporu 6698 sayılı Kanun; TPD (2004) Ders sunumu
8 Vize Haftası - -
9 Zorunlu tedavi ve bireysel özerklik; Bilgilendirilmiş onam ve karar verme kapasitesi Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
10 Adli süreçlerde klinik psikoloğun rolü; Bilirkişilik ve adli rapor yazımı Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
11 Bağımlılık alanında ikili ilişkiler ve sınırlar; İyileşmekte olan profesyoneller NAADAC (2021) Ders sunumu
12 Zarar azaltma uygulamalarında etik Konu ile ilgili makaleler Ders sunumu
13 Damgalanma, ayrımcılık ve hak temelli yaklaşım; Bağımlılık alanında çalışanlar için etik kodlar NAADAC (2021); APA (2017) Ders sunumu
14 Etik ikilem vaka sunumları - Ders sunumu
15 Etik ikilem vaka sunumları; Genel değerlendirme - Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 2 1 5 2 2 2 4 4 2 2 1 2 1
Ö1 2 1 5 2 2 2 3 4 2 2 1 2 1
Ö2 2 1 5 2 2 2 3 4 2 2 1 2 1
Ö3 2 1 5 2 2 2 5 4 2 2 1 2 1
Ö4 4 1 5 2 2 2 3 4 2 2 1 2 1
Ö5 2 1 4 2 3 2 5 4 2 2 1 2 1
Ö6 2 1 4 2 2 2 3 5 2 2 1 2 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek