Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2PSK578Klinik ve Ayrıcı Tanı3+0+031031.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Klinik Psikoloji (Tezli YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, güncel tanı sınıflama sistemleri ve boyutsal yaklaşımlar çerçevesinde klinik görüşme, ruhsal durum muayenesi ve ayırıcı tanı süreçlerini ele almak; öğrencilerin başlıca ruhsal bozukluk gruplarında ayırıcı tanı yapma ve tanısal formülasyon oluşturma becerisi kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği Tanının işlevi ve sınırlılıkları; tanısal akıl yürütme; DSM-5-TR, ICD-11 ve HiTOP; klinik görüşme, ruhsal durum muayenesi ve yapılandırılmış görüşmeler; ayırıcı tanı adımları ve karar ağaçları; depresif ve bipolar bozukluklar; kaygı, obsesif-kompulsif, travma ve stresörle ilişkili ve dissosiyatif bozukluklar; psikotik bozukluklar; nörogelişimsel ve nörobilişsel bozukluklar; somatik belirti ve yeme bozuklukları; kişilik bozuklukları; madde ile ilişkili tablolar; vaka formülasyonu, tanısal rapor yazımı ve kültürel etkenler.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, tartışma, vaka analizi, canlandırma ve sunum
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr.Öğretim Üyesi Mustafa Batuhan Kurtoğlu
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Mustafa Batuhan Kurtoğlu
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Association Publishing.
First, M. B. (2014). DSM-5 handbook of differential diagnosis. American Psychiatric Publishing.
Kotov, R., Krueger, R. F., Watson, D., et al. (2017). The Hierarchical Taxonomy of Psychopathology (HiTOP): A dimensional alternative to traditional nosologies. Journal of Abnormal Psychology, 126(4), 454–477.
Elbir, M., Alp Topbaş, Ö., Bayad, S., Kocabaş, T., Zülkif Topak, O., Çetin, Ş., Özdel, O., Ateşçi, F., & Aydemir, Ö. (2019). Adaptation and reliability of the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders – Clinician Version (SCID-5/CV) to the Turkish language. Türk Psikiyatri Dergisi, 30(1), 51–56.
Ders Notları Öğretim üyesi tarafından her haftanın konusuna yönelik hazırlanan ders sunumları (PowerPoint/PDF) ve haftalık güncel makale ya da kitapta ilgili bölümleri içeren okuma listeleri.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 10 140
Ödevler 1 50 50
Sunum 1 40 40
Ara Sınavlar 1 25 25
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 10 300

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Tanı sınıflama sistemlerini (DSM-5-TR, ICD-11) ve boyutsal yaklaşımları karşılaştırır.
2 Klinik görüşme ve ruhsal durum muayenesini yapılandırılmış biçimde planlar.
3 Duygudurum, kaygı ve travmaya bağlı bozukluklarda ayırıcı tanı yapar.
4 Psikotik, nörogelişimsel ve nörobilişsel bozukluklarda ayırıcı tanı ölçütlerini değerlendirir.
5 Kişilik bozukluklarının, madde kullanımının ve tıbbi durumların klinik tabloya etkisini ayırıcı tanı sürecinde göz önünde bulundurur.
6 Bir vaka için tanısal formülasyon oluşturur ve ayırıcı tanıyı gerekçelendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin tanıtımı; tanının işlevi ve sınırlılıkları, tanısal akıl yürütme First (2014) Ders sunumu (slayt)
2 Sınıflama sistemleri: DSM-5-TR, ICD-11; boyutsal modeller (HiTOP) Kotov ve ark. (2017) Ders sunumu (slayt)
3 Klinik görüşme ve ruhsal durum muayenesi; yapılandırılmış görüşmeler (SCID-5) Elbir ve ark. (2019) Ders sunumu (slayt)
4 Ayırıcı tanı adımları: madde ve tıbbi durumların dışlanması, karar ağaçları First (2014) Ders sunumu (slayt)
5 Depresif bozukluklar ve bipolar bozukluk APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
6 Kaygı bozuklukları; obsesif-kompulsif ve ilişkili bozukluklar APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
7 Travma ve stresörle ilişkili bozukluklar; dissosiyatif bozukluklar APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
8 Ara sınav (vize) - -
9 Şizofreni spektrumu ve diğer psikotik bozukluklar APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
10 Nörogelişimsel bozukluklar (DEHB, otizm spektrum) ve yetişkinlikte ayırıcı tanı APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
11 Somatik belirti ve ilişkili bozukluklar; beslenme ve yeme bozuklukları APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
12 Kişilik bozuklukları: kategorik ve boyutsal değerlendirme APA (2022); Kotov ve ark. (2017) Ders sunumu (slayt)
13 Nörobilişsel bozukluklar; madde ile ilişkili klinik tablolar APA (2022), ilgili bölümler; First (2014) Ders sunumu (slayt)
14 Vaka formülasyonu ve tanısal rapor yazımı; kültürel etkenler First (2014) Ders sunumu (slayt)
15 Vaka sunumları; genel değerlendirme Öğrencilerin hazırladığı vakalar Ders sunumu (slayt)

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Ö1 4 2 2 1 4 5 3 1 4 4 1 4 1
Ö2 3 2 4 5 5 2 4 4 4 3 1 2 1
Ö3 4 2 2 3 5 3 5 2 5 5 2 4 1
Ö4 4 2 2 3 5 3 5 2 5 5 1 4 1
Ö5 4 2 3 3 5 3 5 2 5 5 2 4 1
Ö6 5 3 4 4 5 4 5 3 5 5 3 5 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek