Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1EC506Erken Çocukluk Döneminde İleri Fen ve Matematik3+0+03808.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili İngilizce
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Okul Öncesi Eğitimi (Tezsiz YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, erken çocukluk döneminde fen ve matematik kavramlarının nasıl yapılandırıldığını ve gelişimsel olarak nasıl ilerlediğini öğrenme rotaları yaklaşımı çerçevesinde incelemek; öğrencilerin bu bilgiyi Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı ile uyumlu, gözleme dayalı olarak değerlendirilen, kapsayıcı ve sürdürülebilirlik odaklı fen-matematik etkinlikleri tasarlamada ve sınıf uygulamalarına aktarmada kullanabilmelerini sağlamaktır. Ders, uygulamacı öğretmen ve yöneticilerin güncel araştırma bulgularını okuyup sınıf pratiğine dönüştürebilmesine odaklanır.
Dersin İçeriği Erken çocuklukta bilişsel gelişim kuramları ve öğrenme rotaları yaklaşımı; matematikte sayı, şipşak sayılama, sayma, karşılaştırma, erken aritmetik, uzamsal düşünme, geometri, ölçme, örüntü-cebir ve veri analizi rotaları; matematiksel süreçler ve yürütücü işlevler; fen eğitiminde bilimin doğası, bilimsel süreç becerileri, sorgulamaya dayalı öğretim ve rehberli oyun; STEM ve bilgi işlemsel düşünme; gözleme dayalı biçimlendirici değerlendirme; aile katılımı; sürdürülebilir kalkınma için erken çocukluk fen ve matematik eğitimi.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Öğretim sürecinde beyin fırtınası, soru-cevap, tartışma, örnek olay, video analizi ([LT]² sınıf videoları), mikro öğretim, etkinlik tasarım atölyesi ve akran geri bildirimi yöntemleri kullanılacaktır. Her hafta işlenen öğrenme rotası, sınıfta bir etkinlik tasarımı ile somutlaştırılır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Mehmet Ceylan mehmet.ceylan@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Akıncı-Coşgun, A., Genç-Çopur, H. ve Ulutaş, İ. (2023). Erken çocukluk matematik eğitiminde güncel konular. Nobel Akademik Yayıncılık.
Verdine, B. N., Golinkoff, R. M., Hirsh-Pasek, K. ve Newcombe, N. S. (2017). Links between spatial and mathematical skills across the preschool years. Monographs of the Society for Research in Child Development, 82(1), 1–150.
Zippert, E. L., Clayback, K. ve Rittle-Johnson, B. (2019). Not just IQ: Patterning predicts preschoolers’ math knowledge beyond fluid reasoning. Journal of Cognition and Development, 20(5), 752–771.
Clements, D. H. ve Sarama, J. (2024). Systematic review of learning trajectories in early mathematics. ZDM – Mathematics Education. https://doi.org/10.1007/s11858-024-01644-1
Nguyen, T., Watts, T. W., Duncan, G. J., Clements, D. H., Sarama, J. S., Wolfe, C. ve Spitler, M. E. (2016). Which preschool mathematics competencies are most predictive of fifth grade achievement? Early Childhood Research Quarterly, 36, 550–560.
Ramani, G. B. ve Siegler, R. S. (2008). Promoting broad and stable improvements in low-income children’s numerical knowledge through playing number board games. Child Development, 79(2), 375–394.
National Research Council. (2009). Mathematics learning in early childhood: Paths toward excellence and equity. The National Academies Press.
National Council of Teachers of Mathematics. (2000). Principles and standards for school mathematics. NCTM.
Sarama, J. ve Clements, D. H. (2009). Early childhood mathematics education research: Learning trajectories for young children. Routledge.
Trundle, K. C. ve Saçkes, M. (Ed.). (2015). Research in early childhood science education. Springer.
Clements, D. H. ve Sarama, J. (2026). Learning and teaching early math: The learning trajectories approach (4. baskı). Routledge. ISBN 978-1-032-94975-8
Gopnik, A. (2012). Scientific thinking in young children: Theoretical advances, empirical research, and policy implications. Science, 337(6102), 1623–1627.
Saçkes, M., Trundle, K. C., Bell, R. L. ve O’Connell, A. A. (2011). The influence of early science experience in kindergarten on children’s immediate and later science achievement: Evidence from the Early Childhood Longitudinal Study. Journal of Research in Science Teaching, 48(2), 217–235.
Skene, K., O’Farrelly, C. M., Byrne, E. M., Kirby, N., Stevens, E. C. ve Ramchandani, P. G. (2022). Can guidance during play enhance children’s learning and development in educational contexts? A systematic review and meta-analysis. Child Development, 93(4), 1162–1180.
Wan, Z. H., Jiang, Y. ve Zhan, Y. (2021). STEM education in early childhood: A review of empirical studies. Early Education and Development, 32(7), 940–962.
Anılgan, T., Arı Ersan, B. ve Şeker, F. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Okul Öncesi Eğitim Programının sürdürülebilir kalkınma boyutları açısından incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 66, 4127–4148. https://doi.org/10.53444/deubefd.1636242
Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı. MEB Temel Eğitim Genel Müdürlüğü.
Ders Notları Temel ders kitabı: Clements, D. H. ve Sarama, J. (2026). Learning and teaching early math: The learning trajectories approach (4. baskı). Routledge. Haftalık okumalar, ders akışında belirtilen kitap bölümleri ve makalelerden oluşur; makaleler, tezler ve ödev yönergeleri Google Classroom üzerinden paylaşılır. Ders sunumları paylaşılmaz; öğrencilerin kendi notlarını alması ve temel ders kitabını edinmesi beklenir. Öğrenme rotası basamakları, etkinlik videoları ve değerlendirme görevleri için Learning and Teaching with Learning Trajectories [LT]² (https://www.learningtrajectories.org) kullanılır. Tüm ödevler APA 7 kurallarına göre hazırlanır ve benzerlik raporu ile teslim edilir; üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı ödevin sonunda beyan edilir.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %0
Mühendislik Bilimleri %0
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %0
Eğitim Bilimleri %30
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %70

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ödevler 11 8 88
Sunum/Seminer Hazırlama 1 10 10
Ara Sınavlar 1 12 12
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 18 18
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 8 240

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Erken çocuklukta fen ve matematik öğrenmesini açıklayan bilişsel gelişim kuramlarını ve öğrenme rotaları yaklaşımını açıklar.
2 Sayı, işlem, uzamsal düşünme, geometri, ölçme, örüntü-cebir ve veri alanlarındaki öğrenme rotalarının gelişimsel basamaklarını tanımlar ve çocuk davranışlarıyla ilişkilendirir.
3 Bilimin doğasını, bilimsel süreç becerilerini ve sorgulamaya dayalı fen öğretimini kavrar; gelişime uygun fen etkinlikleri tasarlar.
4 Öğrenme rotalarına dayalı, araştırma destekli ve Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’na uyarlanabilir, yaratıcı ve özgün fen-matematik etkinlik çerçeveleri tasarlar ve gözleme dayalı biçimlendirici değerlendirme göstergeleri belirler.
5 STEM, bilgi işlemsel düşünme ve eğitim teknolojilerini fen-matematik etkinliklerine gelişime uygun biçimde bütünleştirir.
6 Fen-matematik etkinliklerini sürdürülebilir kalkınma, kapsayıcılık (farklı gelişen çocuklar) ve aile katılımı boyutlarıyla ilişkilendirir.
7 Fen ve matematik eğitimine ilişkin güncel araştırmalara erişir, okur ve bulgularını sınıf uygulamalarına aktarır.
8 DÇ8. Araştırma önerisini sürdürülebilir kalkınma amaçları, eşitlik ve toplumsal/etik değerler bağlamında konumlandırır ve yazılı/sözlü olarak sunar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Erken çocuklukta bilişsel gelişim ve fen-matematik öğrenmenin kuramsal temelleri Clements ve Sarama (2026), Bölüm 1. Ders sunumu
2 Bilimsel bilgiye erişim ve literatür tarama Ders sunumu
3 Matematik eğitiminde ilke ve standartlar ile öğrenme rotaları yaklaşımı Clements ve Sarama (2024); Nguyen vd. (2016); MEB (2024). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 1.
4 Sayı: Miktar, şipşak sayılama (subitizing) ve sayma Clements ve Sarama (2026), Bölüm 2–3; Ramani ve Siegler (2008). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 2.
5 Karşılaştırma, sıralama, tahmin ve erken aritmetik Clements ve Sarama (2026), Bölüm 4–6. Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 3.
6 Uzamsal düşünme, şekiller ve şekillerin birleştirilmesi-ayrıştırılması Clements ve Sarama (2026), Bölüm 7–9; Verdine vd. (2017). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 4.
7 Geometrik ölçme: Uzunluk, alan, hacim ve açı Clements ve Sarama (2026), Bölüm 10–11. Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 5.
8 Vize haftası Ders sunumu
9 Örüntüler, yapı ve cebirsel düşünme; sınıflama ve veri analizi Clements ve Sarama (2026), Bölüm 12; Zippert vd. (2019). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 6.
10 Matematiksel süreçler, biliş-duyuş ve yürütücü işlevler Clements ve Sarama (2026), Bölüm 13–14. Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 7.
11 Erken çocuklukta fen eğitimi: Bilimin doğası, bilimsel akıl yürütme ve bilimsel süreç becerileri Gopnik (2012); Saçkes vd. (2011); Trundle ve Saçkes (2015). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 8.
12 Sorgulamaya dayalı fen öğretimi, rehberli oyun ve fen öğrenme ortamları Skene vd. (2022). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 9.
13 STEM/STEAM, bilgi işlemsel düşünme ve robotik kodlama Wan vd. (2021). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 10.
14 Sürdürülebilir kalkınma için erken çocukluk fen ve matematik eğitimi; herkes için matematik ve fen Clements ve Sarama (2026), Bölüm 15–16; Anılgan vd. (2025). Haftalık okuma ve etkinlik çerçevesi 11.
15 Genel değerlendirme Ders sunumu
16 Final haftası Ders sunumu

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Ö1 5 3 5 2 2 2 3 1 2 5 4
Ö2 5 3 4 2 5 2 3 2 3 4 5
Ö3 5 3 5 3 4 5 3 2 2 4 4
Ö4 4 5 5 3 5 5 5 3 4 4 5
Ö5 3 3 4 5 2 4 3 5 2 4 3
Ö6 2 4 2 3 2 5 3 2 5 2 2
Ö7 3 4 5 2 2 2 4 3 2 5 3
Ö8

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek