Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2EC632Erken Çocukluk Eğitim Kurumlarının Tasarlanması3+0+03708.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Doktora
Bölümü / Programı Okul Öncesi Eğitimi (DR)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel, pedagojik ve yönetimsel bileşenlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, öğrencilerin ulusal ve uluslararası standartlar doğrultusunda gelişimsel açıdan uygun, kapsayıcı, güvenli, estetik ve işlevsel öğrenme ortamları tasarlayabilmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda öğrencilere, mekân tasarımının çocuk gelişimi, öğrenme-öğretme süreçleri ve erken çocukluk eğitim yaklaşımlarıyla nasıl bütünleştiğine ilişkin ileri düzey kuramsal ve uygulamalı bilgi sunmak; ayrıca öğrencilerin özgün tasarım geliştirme, analiz, problem çözme ve disiplinler arası düşünme becerilerini güçlendirmek hedeflenmektedir.
Dersin İçeriği Bu ders, okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel, pedagojik ve yönetsel açıdan nasıl tasarlanması gerektiğini kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele almaktadır. Ders kapsamında öğrenciler; ulusal ve uluslararası standartlar, çocuk gelişimi kuramları, öğrenme ortamlarının niteliği, mekânsal düzenleme ilkeleri ve teknolojik/dijital araçların mekâna entegrasyonu çerçevesinde erken çocukluk eğitim ortamlarını analiz eder ve geliştirir. İç ve dış mekân tasarımı, öğrenme merkezlerinin yerleşimi, materyal seçimi, güvenlik ve risk yönetimi, kapsayıcı ve evrensel tasarım yaklaşımı ile özel gereksinimli çocuklara uygun mekân düzenlemeleri derinlemesine incelenir. Ders, öğrencilerin mekan tasarımına ilişkin kuramsal bilgileri özgün uygulamalarla birleştirerek bilimsel temelli tasarımlar geliştirmelerini ve bu tasarımları akademik sunum ve raporlarla savunmalarını destekler.
Dersin Yöntem ve Teknikleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Prof.Dr. Yaşare Aktaş Arnas yasare.aktas@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Aktaş Arnas, Y. (Ed.). (2019). Çocuk Merkezli Öğrenme Ortamları. Pegem Yayınevi, Ankara.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ödev 3 % 40
Proje 1 % 60
Toplam :
4
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 3 18 54
Sunum/Seminer Hazırlama 4 6 24
Proje 1 48 48
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 7 210

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Okul öncesi eğitim kurumlarının fiziksel, pedagojik ve yönetsel tasarım ilkelerini ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde açıklar.
2 Öğrenme ortamlarının çocukların bilişsel, sosyal-duygusal, motor ve dil gelişimi üzerindeki etkilerini kuramsal modellerle ilişkilendirerek analiz eder.
3 Gelişimsel olarak uygun iç ve dış mekân düzenlemelerini (0–3 / 3–6 yaş) pedagojik ve ergonomik ilkeler doğrultusunda tasarlar.
4 Öğrenme merkezlerinin yerleşimi, materyal seçimi ve mekânsal akış konularında işlevsel ve güvenli sınıf planları oluşturur.
5 Okul bahçesi ve açık alan tasarımlarını doğa temelli öğrenme ve riskli oyun kuramları bağlamında geliştirir.
6 Özel gereksinimli çocuklara yönelik evrensel ve kapsayıcı tasarım ilkelerini mekâna uyarlayarak erişilebilir çözümler üretir.
7 Güvenlik, risk yönetimi ve acil durum planlamasına ilişkin standartlara uygun mekânsal düzenlemeler planlar.
8 Teknoloji entegrasyonunu pedagojik uygunluk, dijital okuryazarlık ve duyusal yük ilkeleri açısından değerlendirir.
9 Mekân tasarımlarını bilimsel temelli gerekçelerle savunarak akademik rapor ve proje sunumları hazırlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Dersin Tanıtımı ve Temel Kavramlar: Dersin amacı ve öğrenme çıktıları; “Öğrenme ortamı” kavramı; Okul öncesi eğitim ortamlarının önemi; Mekânın pedagojik değerinin tartışılması
2 Okul Öncesi Kurum Tasarımında Gelişim Kuramlarının Yeri ve Ulusal ve Uluslararası Standartlar: Gelişim kuramlarının mekan tasarımında yeri; MEB standartları; UNESCO erken çocukluk eğitimi ilkeleri; NAEYC Physical Environment Standards; Çocuk hakları çerçevesinde güvenli ve erişilebilir mekân
3 Fiziksel Mekân Planlamasının Temelleri ve Sınıf Atmosferi: Mekân estetiğinin çocuk gelişimine etkisi; Doğal ışık – yapay ışık kullanımı; Renk psikolojisi; Gürültü yönetimi ve akustik düzenlemeler; Kapasite planlama, çocuk başına düşen metrekare hesaplamaları
4 Materyal Tasarımı ve Seçimi: Gelişimsel uygun materyal seçimi; Toksik olmayan, doğal materyal kullanımı; Montessori materyal felsefesi; Dijital materyallerin fiziksel ortama entegrasyonu
5 Okul Binasının Tasarımı: Sınıf, koridor, giriş, yemekhane, uyku odası, rehberlik alanı vb.; Yönetim alanları (müdür ve müdür yardımcısı odası, toplantı alanı vb.); Ergonomik tasarım ilkeleri; Aile katılımının desteklendiği mekânlar (karşılama alanı, ebeveyn bekleme ve görüşme odası vb.)
6 Ödev sunumu: Okul binasının tasarım ödevinin sunumu
7 Sınıf İçi Düzenleme ve Öğrenme Merkezleri: Öğrenme merkezlerinin yerleşimi; Akışkan hareket alanları; Merkezi yerleşimde ergonomi ve güvenlik; 0-3 ve 3-6 yaş sınıflarının tasarlanması
8 Vize haftası
9 Ödev sunumu: Sınıf içi düzenleme ve öğrenme merkezleri ödev sunumu
10 Okul Bahçesi ve Açık Alan Tasarımı: Açık havada öğrenme yaklaşımı; Tırmanma, koşma, denge ve duyusal alanların tasarımı; Bahçe materyalleri; Doğa temelli oyun; Ekolojik okul bahçesi örnekleri
11 Ödev sunumu: Okul bahçesi ve açık alan tasarım ödevlerinin sunumu
12 Güvenlik Düzenlemeleri ve Risk Yönetimi: Çocuk güvenliği standartları; Mobilya sabitleme, keskin köşe önlemleri; Olası risklerin analizi; Yangın çıkışları, acil durum planlaması
13 Özel Gereksinimli Çocuklar İçin Tasarım: Evrensel tasarım ilkeleri; Erişilebilirlik standartları; Otizm Spektrum Bozukluğu için düzenleme; Fiziksel yetersizliklere uyarlanmış mekân
14 Teknoloji Entegrasyonu ve Dijital Öğrenme Ortamları: Etkileşimli ekran, projeksiyon, tablet kullanımı; Dijital öğrenme köşesi; Aşırı uyarıcı dijital içeriklere karşı mekânsal önlemler; Dijital okuryazarlık için çevre düzeni
15 Final Sunumları ve Değerlendirme: Öğrenci proje sunumları; Tasarımın pedagojik gerekçelendirilmesi; Final raporlarının teslimi; Ders genel değerlendirmesi

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18
Ö1 5 1 4 4 1 1 4 1 1 1 1 1 1 1 1 4 4 3
Ö2 5 4 5 5 1 4 5 1 4 1 4 4 4 1 1 4 5 1
Ö3 5 4 5 4 5 5 4 1 5 1 4 5 1 1 1 1 5 1
Ö4 5 4 5 5 5 5 5 1 5 1 5 5 1 1 1 1 5 1
Ö5 5 4 5 4 5 5 4 1 5 1 5 5 4 1 1 1 5 1
Ö6 5 4 5 4 5 5 4 1 5 1 5 5 4 1 1 1 5 1
Ö7 5 1 5 5 5 1 5 1 5 1 5 1 4 1 1 1 5 1
Ö8 5 4 5 5 5 5 5 1 5 1 5 5 1 1 1 5 5 1
Ö9 5 4 5 5 5 5 5 1 5 5 5 5 4 1 1 5 5 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek