Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1EC633Erken Çocuklukta Ekopedagojik Yaklaşım3+0+03712.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Doktora
Bölümü / Programı Okul Öncesi Eğitimi (DR)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin sonunda öğrencilerin;
• Ekopedagojik yaklaşımın kuramsal ve felsefi temellerini açıklayabilmesi,
• Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik ilişkisini değerlendirebilmesi,
• Doğa temelli öğrenme yaklaşımlarını analiz edebilmesi,
• Ekolojik vatandaşlık ve çevresel etik kavramlarını erken çocukluk bağlamında yorumlayabilmesi,
• Erken çocukluk eğitim programlarını ekopedagojik açıdan inceleyebilmesi,
• Ekopedagojik öğretim etkinlikleri ve programları geliştirebilmesi,
• Okul dışı öğrenme ortamlarını eğitim sürecine entegre edebilmesi,
• Alan yazınını eleştirel biçimde inceleyebilmesi,
• Ekopedagojik araştırma ve proje geliştirme becerisi kazanabilmesi amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği 21.yüzyılda iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, tüketim kültürü, çevresel eşitsizlikler ve sürdürülebilirlik sorunları, eğitim sistemlerinin yeniden yapılandırılmasını gerekli kılmaktadır. Özellikle erken çocukluk dönemi, çocukların doğa ile duygusal bağ geliştirdikleri, çevresel tutumlarının şekillendiği ve yaşam boyu sürdürülebilir davranış temellerinin atıldığı kritik bir gelişim dönemidir. Bu nedenle okul öncesi öğretmenlerinin yalnızca çevre bilgisi kazandıran değil; çocuklarda doğa ile etik ilişki kurma, eleştirel düşünme, ekolojik farkındalık geliştirme ve sürdürülebilir yaşam kültürü oluşturma becerilerini destekleyen pedagojik yaklaşımlara hâkim olması gerekmektedir. Ekopedagojik yaklaşım; çevre eğitimi, eleştirel pedagoji, sürdürülebilir kalkınma eğitimi, doğa temelli öğrenme ve ekolojik vatandaşlık kavramlarını bütünleştiren dönüşümcü bir eğitim anlayışıdır. Bu yaklaşım, çocukların doğayı yalnızca öğrenilecek bir konu olarak değil, birlikte yaşanılan bir yaşam alanı olarak görmelerini hedefler. Aynı zamanda çocukların çevresel sorunlara duyarlı, sorumluluk sahibi ve aktif bireyler olarak yetişmelerini destekler. Türkiye’de erken çocukluk dönemine yönelik çevre eğitimi çalışmaları giderek artmasına rağmen, ekopedagojik yaklaşımın kuramsal temelleri, uygulama modelleri, program geliştirme süreçleri ve araştırma boyutlarını bütüncül biçimde ele alan doktora düzeyinde derslerin sınırlı olduğu görülmektedir. Bu ders; okul öncesi öğretmenliği doktora öğrencilerine ekopedagojik yaklaşımın kuramsal altyapısını, erken çocukluk eğitimine yansımalarını, doğa temelli öğrenme ortamlarını, sürdürülebilirlik odaklı eğitim programlarını ve araştırma yöntemlerini akademik düzeyde kazandırmayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrencilerin; ekopedagojik yaklaşımı eleştirel biçimde analiz etmeleri, erken çocukluk eğitim programlarını ekopedagojik perspektifle değerlendirmeleri, doğa temelli uygulamalar geliştirmeleri, sürdürülebilirlik odaklı özgün araştırma ve proje tasarlamaları, erken çocuklukta ekolojik vatandaşlık ve çevresel etik konularında akademik yetkinlik geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Her ders, öğretim üyesinin haftalık ders içeriğini sizlere tanıtmasıyla başlayacaktır. Öğretim sürecinde eleştirel okuma ve makale tartışmaları, doğa gözlemi ve alan çalışması, proje geliştirme, öğrenci sunumları yöntemlerinden faydalanılacaktır.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. Nilüfer Darıca https://profil.hku.edu.tr/akademik/nilufer-darica/ nilufer.darica
Dersi Verenler Prof.Dr. Nilüfer Darıca https://profil.hku.edu.tr/akademik/nilufer-darica/ nilufer.darica
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Erken Çocukluk Döneminde Eko - Okullar Programında Çevre Eğitimi/ Seren Öz/Eğiten Kitap
Ders Notları Ön koşul yoktur.

Ders Yapısı
Alan Bilgisi %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 100
Toplam :
1
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ödevler 2 22 44
Sunum/Seminer Hazırlama 1 22 22
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 32 32
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 7 210

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Ekopedagojik yaklaşımın temel kavramlarını ve kuramsal dayanaklarını açıklar.
2 Erken çocukluk döneminde çevre eğitiminin önemini bilimsel temellerle tartışır.
3 Sürdürülebilir kalkınma eğitimi ile ekopedagojik yaklaşım arasındaki ilişkiyi analiz eder.
4 Doğa temelli öğrenme modellerini karşılaştırır.
5 Çevresel etik ve ekolojik vatandaşlık kavramlarını erken çocukluk eğitimi bağlamında değerlendirir.
6 Okul öncesi eğitim programlarını ekopedagojik açıdan eleştirel biçimde inceler.
7 Ekopedagojik etkinlik ve öğretim materyalleri geliştirir.
8 Okul dışı öğrenme ortamlarına yönelik uygulama planları oluşturur.
9 Ekopedagojik yaklaşım temelli araştırma önerileri hazırlar.
10 Erken çocukluk eğitiminde sürdürülebilirlik odaklı özgün eğitim modelleri tasarlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Ders İzlencesinin ve Sürecinin Tanıtımı Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Ders izlencesi
2 Ekopedagoji Yaklaşımının Tarihsel ve Felsefi Temelleri Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Fikret Berkes (Çevre ve Ekoloji); Hüseyin Bayındır (Gözlemlerle Ekoloji).
3 Erken Çocuklukta Çevre Eğitiminin Temelleri Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Seren Öz (Eko-Okullar Programında Çevre Eğitimi); Zerrin Mercan, Ebru H. T. Aslışen, Nilüfer Darıca (Doğa Eğitimi).
4 Sürdürülebilir Kalkınma Eğitimi ve Erken Çocukluk Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Kolektif (Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik); UNESCO ESD Kurumsal Kaynakları.
5 Doğa Temelli Öğrenme Yaklaşımları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Kolektif (Orman Pedagojisi El Kitabı); Selma Çakar (Orman Okulu Etkinlikleri).
6 Ekolojik Vatandaşlık Eğitimi Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Alan Bridgewater (Ekolojik Çocuk);
7 Ekolojik Etik ve Çocuk Hakları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Fikret Berkes (Çevre ve Ekoloji); Zerrin Mercan, Ebru H. T. Aslışen, Nilüfer Darıca (Doğa Eğitimi).
8 Erken Çocuklukta İklim Değişikliği Eğitimi Derse okuma yapılarak gelinmelidir. UNICEF Climate Change Resources; Didem Yıldırım & Mine Bayındır (Ekoloji).
9 Okul Dışı Öğrenme Ortamları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Sezgin Sarı (Arka Bahçe Etkinlikleri); Selma Çakar (Orman Okulu Etkinlikleri).
10 Oyun Temelli ve Deneyimsel Ekopedagojik Uygulamalar Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Alan Bridgewater (Ekolojik Çocuk); Sezgin Sarı (Arka Bahçe Etkinlikleri).
11 Erken Çocukluk Eğitim Programlarının Ekopedagojik Analizi Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Seren Öz (Eko-Okullar Programında Çevre Eğitimi); MEB ve Uluslararası Program Dokümanları.
12 Ekopedagojik Program Geliştirme Süreci Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Kolektif (Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik); Zerrin Mercan, Ebru H. T. Aslışen, Nilüfer Darıca.
13 Ölçme-Değerlendirme ve Araştırma Yaklaşımları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Akademik Makale Seti ve Araştırma Metodolojisi Kaynakları.
14 Öğrenci Proje Sunumları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Öğrenci Proje Raporları ve Sunum Materyalleri.
15 Öğrenci Proje Sunumları Derse okuma yapılarak gelinmelidir. Öğrenci Proje Raporları ve Sunum Materyalleri.

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16 P17 P18
Ö1 5 4 4 5 3 3 4 3 3 2 2 4 3 4 3 5 3 4
Ö2 5 4 5 5 4 3 5 4 3 3 3 4 3 5 4 5 4 4
Ö3 4 4 5 4 4 4 5 3 3 3 3 5 4 4 3 5 4 4
Ö4 4 5 4 4 5 5 4 4 3 2 3 4 3 4 3 4 4 3
Ö5 4 3 5 4 3 4 5 3 4 3 3 4 5 4 3 5 4 5
Ö6 4 4 4 5 4 4 5 4 3 2 3 5 3 4 3 4 4 3
Ö7 3 5 4 3 5 5 4 3 4 2 4 5 3 4 2 4 4 3
Ö8 3 4 4 3 5 5 4 3 4 2 4 4 3 4 2 4 4 3
Ö9 4 4 5 4 4 4 5 5 5 4 4 5 4 5 4 4 4 4
Ö10 4 5 5 4 5 5 5 4 5 3 5 5 4 5 3 5 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek