Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5PSK319Çocuk ve Adalet2+0+02428.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili İngilizce
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Psikoloji
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, çocukluk ve ergenlik döneminde önemli bireysel ve toplumsal sorunlara yol açan, çocukların mağdur ya da suça sürüklenen çocuk konumuna düşmesinde rol oynayan psikolojik, ailesel ve sosyal süreçleri tanımalarını; çocuk adalet sistemine ilişkin temel kavramları ve yasal düzenlemeleri öğrenmelerini ve bu süreçleri önlemeye ve çocukları rehabilite etmeye yönelik yaklaşımlar hakkında temel bilgi ve beceri kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği Çocuk adaleti kavramı ve kapsamı; suça sürüklenen çocuk, korunma ihtiyacı olan çocuk ve mağdur çocuk kavramları; BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu; şiddet ve saldırganlığın nedenleri; çocuklarda yasal sorunlarla ilişkili psikiyatrik sorunlar (dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, karşı gelme bozukluğu, davranım bozukluğu, madde kullanımı, travma); ailesel ve çevresel risk etkenleri; koruyucu ve destekleyici tedbirler, onarıcı adalet ve rehabilitasyon programları; çocuk ihmali ve istismarı; çocuğun cinsel istismarı ve adli görüşme ilkeleri; okulda zorbalık ve siber zorbalık; çocuk ihmali ve istismarını önlemeye yönelik tedbirler ve bildirim yükümlülüğü.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, sınıf içi tartışma, vaka incelemesi, kaynak okuma ve etkileşimli öğrenme etkinlikleri.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Arş.Gör. şevval Düzgün KANLI
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Birleşmiş Milletler. (1989). Çocuk Haklarına Dair Sözleşme. (Türkiye tarafından 1995 yılında onaylanmıştır.)
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu. (2005). Resmî Gazete, 25876.
Polat, O. (2007). Tüm boyutlarıyla çocuk istismarı. Seçkin Yayıncılık.
Siegel, L. J., & Welsh, B. C. (2018). Juvenile delinquency: Theory, practice, and law (13th ed.). Cengage Learning.
Thapar, A., Pine, D. S., Leckman, J. F., Scott, S., Snowling, M. J., & Taylor, E. (Eds.). (2015). Rutter’s child and adolescent psychiatry (6th ed.). Wiley-Blackwell.
Lamb, M. E., Hershkowitz, I., Orbach, Y., & Esplin, P. W. (2008). Tell me what happened: Structured investigative interviews of child victims and witnesses. Wiley.
Olweus, D. (1993). Bullying at school: What we know and what we can do. Blackwell.
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2015). Bullying beyond the schoolyard: Preventing and responding to cyberbullying (2nd ed.). Corwin.
World Health Organization & International Society for Prevention of Child Abuse and Neglect. (2006). Preventing child maltreatment: A guide to taking action and generating evidence. WHO.
Ders notları ve ilgili makaleler.
Ders Notları Devam Zorunluluğu: Derse devam zorunluluğu %70’tir. Devam koşulunu sağlamayan öğrenciler devamsızlık nedeniyle başarısız sayılır ve final sınavına katılamaz. Derse Zamanında Katılım: Öğrencilerin ders saatlerine uygun olarak sınıfta hazır bulunmaları gerekmektedir. Ders başladıktan sonra sınıfa giriş yapılmasına izin verilmez. Derse geç kalan öğrenciler, varsa ders arasından sonra sınıfa kabul edilir. Ders Materyalleri ve Duyurular: Ders kapsamında paylaşılan materyaller ve duyurular Google Classroom üzerinden öğrencilere iletilir. Öğrenciler, platformda yayımlanan materyalleri ve duyuruları düzenli olarak takip etmekle yükümlüdür. Gizlilik: Ders kapsamında tartışılan vaka örneklerine ilişkin bilgiler gizlilik ilkesine uygun olarak ele alınmalı, ders dışında paylaşılmamalıdır.
Sınavlar 2


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 2 30
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ara Sınavlar 1 12 12
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 20 20
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Çocuk adalet sisteminin temel kavramlarını ve ilgili ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeleri açıklar.
2 Çocukların suça sürüklenmesinde ve şiddet davranışında rol oynayan biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenleri açıklar.
3 Çocuklarda yasal sorunlarla ilişkili psikiyatrik sorunları ve ailesel/çevresel risk etkenlerini tanır.
4 Çocuk ihmali ve istismarının türlerini, belirtilerini ve çocuk üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkilerini açıklar.
5 Okulda zorbalık ve siber zorbalığın özelliklerini, risk etkenlerini ve sonuçlarını tartışır.
6 Önleme ve rehabilitasyon programlarını, bildirim yükümlülüğünü ve psikoloğun rolünü etik ilkeler çerçevesinde değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Çocuk adaleti nedir? Neleri kapsar?; Temel kavramlar: suça sürüklenen çocuk, korunma ihtiyacı olan çocuk, mağdur çocuk; BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu - Ders sunumu
2 Şiddetin nedenleri: biyolojik, psikolojik ve sosyal açıklamalar; Saldırganlık kuramları Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
3 Çocuklara ilişkin yasal sorunlara yol açan psikiyatrik sorunlar I: dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, karşı gelme bozukluğu, davranım bozukluğu Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
4 Çocuklara ilişkin yasal sorunlara yol açan psikiyatrik sorunlar II: madde kullanımı, duygudurum ve kaygı bozuklukları, travma Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
5 Çocuklara ilişkin yasal sorunlara yol açan psikiyatrik sorunlar III: zihinsel yetersizlik, otizm spektrum bozukluğu; Suça sürüklenen çocukların adli değerlendirmesi ve ceza sorumluluğu (TCK md. 31) Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
6 Çocuklara ilişkin yasal sorunlara yol açan çevresel ve ailesel sorunlar: aile içi şiddet, ebeveynlik tutumları, yoksulluk, akran etkisi, göç; Sokakta yaşayan ve çalışan çocuklar Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
7 Sorunlara ilişkin çözümler ve rehabilitasyon programları; Koruyucu ve destekleyici tedbirler, onarıcı adalet; Kanıta dayalı müdahale programları Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
8 Ara Sınav - -
9 Çocuk ihmali ve istismarı: genel bilgiler, tanımlar, yaygınlık ve risk etkenleri Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
10 Çocuk ihmali: fiziksel, duygusal, eğitsel ve tıbbi ihmal; İhmalin belirtileri ve sonuçları Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
11 Çocuk istismarı: fiziksel ve duygusal istismar; İstismarın belirtileri ve çocuk üzerindeki etkileri Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
12 Çocuğun cinsel istismarı: tanım, belirtiler ve sonuçlar; Çocuk İzlem Merkezleri ve adli görüşme ilkeleri Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
13 Okulda zorbalık ve siber zorbalık: türleri, risk etkenleri, sonuçları ve okul temelli müdahaleler Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
14 Çocuk ihmal ve istismarını önlemek için alınacak tedbirler; Bildirim yükümlülüğü, önleme düzeyleri ve psikoloğun rolü Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu
15 Genel tekrar ve değerlendirme Önerilen kaynaklardan ön okuma Ders sunumu

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 4 2 1 4 3 4 3 2 1 4 3 4
Ö1 3 1 2 5 2 4 2 1 1 3 4 5
Ö2 4 2 1 4 5 3 2 1 2 4 2 4
Ö3 4 2 1 3 4 4 4 3 1 3 2 3
Ö4 4 1 1 3 3 4 4 3 1 3 4 3
Ö5 3 2 1 3 3 3 2 1 2 4 2 4
Ö6 3 1 2 4 2 5 3 3 1 4 5 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek