Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
5SOS301Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri3+0+03528.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Psikoloji
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Psikoloji, düşüncelerin, duyguların ve davranışların bilimsel olarak çalışıldığı bir alandır. Bu derste diğer araştırmacıların gerçekleştirdiği araştırmaların değerlendirilmesi ve öğrencilerin kendi bilimsel araştırmalarını yürütmek için temel becerileri edinmeleri amaçlanmaktadır. Diğer psikoloji derslerinde, farklı davranışların ne olduğunu veya neden oluştuğunu öğrenebilirsiniz. Diğer derslerde öğrenilen insan davranışları hakkında nasıl bir araştırma yapılabileceğinin öğrenilmesi amaçlanmaktadır. Aynı zamanda bilgiye ulaşmak için çaba harcayan çağdaş bir psikolog olarak araştırma yöntemlerinde yetkin olunması bu dersin nihai amacıdır.
Dersin İçeriği Bilim, bilimsel araştırma süreci, bilimsel araştırma raporu hazırlama, literatür tarama yöntemleri, bilimsel araştırma ve yayın etiği konuları hakkında bilgi verilmesi, makale ve tez incelemesi yapılması dersin içeriğini oluşturur.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, ödev/rapor hazırlama
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Feyza Topçu feyza.topcu@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (18. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık. ISBN: 9789944919289.
Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem.
Toraman, S. (2021). Karma yöntemler araştırması: Kısa tarihi, tanımı, bakış açıları ve temel kavramlar / Mixed methods research: A brief history, definitions, perspectives, and key elements. Nitel Sosyal Bilimler, 3(1), 1–29.
Ders Notları Devam Zorunluluğu: Derse devam zorunluluğu %70’tir. Devam koşulunu sağlamayan öğrenciler devamsızlık nedeniyle başarısız sayılır ve final sınavına katılamaz. Derse Zamanında Katılım: Öğrencilerin ders saatlerine uygun olarak sınıfta hazır bulunmaları gerekmektedir. Ders başladıktan sonra sınıfa giriş yapılmasına izin verilmez. Derse geç kalan öğrenciler, varsa ders arasından sonra sınıfa kabul edilir. Ders Materyalleri ve Duyurular: Ders kapsamında paylaşılan materyaller ve duyurular Google Classroom üzerinden öğrencilere iletilir. Öğrenciler, platformda yayımlanan materyalleri ve duyuruları düzenli olarak takip etmekle yükümlüdür.
Dökümanlar Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayınları. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (18. Baskı). Pegem Akademi Yayıncılık, ISBN: 9789944919289, Ankara. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem. Toraman, S. (2021). Karma yöntemler araştırması: Kısa tarihi, tanımı, bakış açıları ve temel kavram
Ödevler 1
Sınavlar 1


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Ödev 1 % 30
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 30
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 15 7 105
Ödevler 1 1 1
Sunum 1 1 1
Ara Sınavlar 1 1 1
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 153

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Bilim, bilimsel bilgi ve bilimsel araştırma süreci hakkında bilgi sahibi olur.
2 Araştırma konusu belirleyebilir, araştırma sorusu ve hipotez yazabilir.
3 Literatürde yer alan kaynakları ve bu kaynaklardan nasıl yararlanacağını bilir.
4 Literatür tarama yöntemleri hakkında bilgi sahibi olur.
5 Araştırma desenleri hakkında bilgi sahibi olur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş ve Temel Kavramlar; ödev formatının paylaşılması (araştırma önerisi ve sunumu); bilim, bilimin amacı ve bilimsel çalışmanın özellikleri; bilimsel araştırmanın basamakları; değişkenler ve türleri; varsayımlar ve sınırlılıklar İlgili makalenin okunması Onwuegbuzie ve Leech (2006): Araştırma sorusu oluşturma
2 Literatür taraması; araştırma fikirlerinin bulunması; araştırılabilir bir problemin özellikleri; problem durumunun ve araştırma amacının yazılması; araştırma sorularının ve hipotezlerin belirlenmesi Araştırma önerisinin problem durumunun yazılması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
3 Örneklem belirleme ve hesaplama; evren ve örneklem; örnekleme yöntemleri; örneklem büyüklüğünün hesaplanması; ölçme düzeyleri ve ölçek türleri Korelasyonel ve tarama araştırmalarıyla ilgili makalelerin okunması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
4 Araştırma yöntemleri ve desenleri: Nicel araştırma yöntemleri; tarama araştırmaları; korelasyonel araştırmalar; nedensel karşılaştırma araştırmaları; deneysel araştırmalar ve türleri; meta-analiz Nedensel karşılaştırma ve deneysel araştırma makalelerinin okunması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
5 Araştırma yöntemleri ve desenleri: Nicel araştırma yöntemleri; tarama araştırmaları; korelasyonel araştırmalar; nedensel karşılaştırma araştırmaları; deneysel araştırmalar ve türleri; meta-analiz Konuyla ilgili okumaların yapılması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
6 Araştırma yöntemleri ve desenleri: Nicel araştırma yöntemleri; tarama araştırmaları; korelasyonel araştırmalar; nedensel karşılaştırma araştırmaları; deneysel araştırmalar ve türleri; meta-analiz Fenomenoloji konulu makalenin okunması Fenomenoloji konulu makale
7 Nitel araştırma yöntemleri: Fenomenoloji; gömülü teori; anlatı araştırması; sanata dayalı nitel araştırma; durum çalışması; eylem araştırması. Karma yöntem araştırmaları: eş zamanlı desen; açıklayıcı sıralı desen; keşfedici sıralı desen Konuyla ilgili okumaların yapılması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
8 Ara Sınav Sınav konularının tekrarlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
9 Ölçme araçlarının belirlenmesi; geçerlik ve güvenirlik (nicel ve nitel); veri toplama araçları (nicel ve nitel); ölçek geliştirme ve uyarlama; veri toplama; araştırma önerisi sunum formatı Örnek araştırma önerisi sunumunun incelenmesi Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler; örnek sunum
10 1., 2., 3., 4. ve 5. grupların sunumu Araştırma önerisinin ve sunumun hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
11 6., 7., 8., 9. ve 10. grupların sunumu Araştırma önerisinin ve sunumun hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
12 11., 12., 13., 14. ve 15. grupların sunumu Araştırma önerisinin ve sunumun hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
13 16., 17., 18., 19. ve 20. grupların sunumu Araştırma önerisinin ve sunumun hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
14 21., 22., 23., 24. ve 25. grupların sunumu Araştırma önerisinin ve sunumun hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler
15 Genel tekrar ve soru-cevap Ders konularının tekrarlanması ve soruların hazırlanması Konuyla ilgili kitap ve/veya makaleler

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö1 1 3 1 1 1 1 3 1 5 1 1 1
Ö2 1 3 1 1 1 1 3 1 5 1 1 1
Ö3 1 3 1 1 1 1 3 1 5 1 1 1
Ö4 1 3 1 1 1 1 3 1 5 1 1 1
Ö5 1 3 1 1 1 1 3 1 5 1 1 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek