Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3PSK243Psikolojik Dayanıklılık2+0+02330.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Psikoloji
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin psikolojik dayanıklılık kavramını derinlemesine anlamalarını ve bireylerin zorluklar karşısında nasıl adapte olabileceklerini keşfetmelerini sağlamaktır. Öğrenciler, dayanıklılığı güçlendiren koruyucu faktörler ve risk unsurlarıyla tanışacak, güncel araştırmalar ve modeller ışığında psikolojik dayanıklılığı anlamlandıracaklardır. Ayrıca, bireylerin esneklik ve dirençlerini geliştirmeye yönelik becerileri hem teorik hem de pratik düzeyde uygulamaya dökme yetisini kazanacaklardır.
Dersin İçeriği Ders, psikolojik dayanıklılığın tarihsel gelişimini, teorik temellerini ve günümüzdeki önemini ele alarak başlayacaktır. Psikolojik dayanıklılığı etkileyen koruyucu ve risk faktörleri, bireyin zorluklarla başa çıkma yeteneğini artıran kişisel ve çevresel kaynaklar, dayanıklılık modelleri ve kültürel farklılıklar üzerinde durulacaktır. Ayrıca, travma sonrası büyüme, öz güven ve bilişsel esneklik gibi becerilerle psikolojik esnekliğin nasıl güçlendirileceği incelenecek, uygulamalı stratejilerle stresle başa çıkma ve duygusal düzenleme becerileri hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, ödev/rapor hazırlama
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi Feyza TOPÇU
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Dinç, M. (2026). Psikolojik dayanıklılık. Muhit Kitap.
Dinç, M. (2026). Zorluklar karşısında metanet göstermek. Muhit Kitap.
Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227–238.
Masten, A. S. (2007). Resilience in developing systems: Progress and promise as the fourth wave rises. Development and Psychopathology, 19(3), 921–930.
Masten, A. S. (2013). Risk and resilience in development. P. D. Zelazo (Ed.), The Oxford Handbook of Developmental Psychology (ss. 579–607) içinde. Oxford University Press.
Masten, A. S. (2014). Ordinary magic: Resilience in development. Guilford Publications.
Ungar, M. (2008). Resilience across cultures. British Journal of Social Work, 38(2), 218–235.
Ungar, M. (2015). Resilience and culture: The diversity of protective processes and positive adaptation. L. C. Theron, L. Liebenberg ve M. Ungar (Ed.), Youth resilience and culture: Commonalities and complexities (ss. 37–48) içinde. Springer.
Ungar, M. (2023, Mart, 18). Dayanıklılık oluşturma. 6. Psikoterapi Zirvesi, Çevrimiçi, Türkiye.
Ungar, M., Brown, M., Liebenberg, L., Othman, R., Kwong, W. M., Armstrong, M. ve Gilgun, J. (2007). Unique pathways to resilience across cultures. Adolescence, 42(166), 287–310.
Ungar, M., Ghazinour, M. ve Richter, J. (2013). Annual research review: What is resilience within the social ecology of human development? Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 54(4), 348–366.
Ungar, M. ve Jefferies, P. (2021). Becoming more rugged and better resourced: The R2 Resilience Program’s© psychosocial approach to thriving. Frontiers in Psychology, 12, 745283.
Ungar, M., Liebenberg, L. ve Brown, M. (2005). The International resilience project. M. Ungar (Ed.), Handbook for working with children and youth: Pathways to resilience across cultures and contexts (ss. 211–229) içinde. Sage.
Ders Notları Öğretim üyesi tarafından her haftanın konusuna yönelik hazırlanan ders sunumları (PowerPoint/PDF) ve haftalık güncel makale ya da kitapta ilgili bölümleri içeren okuma listeleri.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 50
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 2 30
Sınıf Dışı Ç. Süresi 15 4 60
Ara Sınavlar 1 1 1
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 1 1
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 92

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Psikolojik dayanıklılığın tanımı, tarihsel süreci ve psikolojik dayanıklılıkla ilişkili kavramlar hakkında bilgi sahibi olur.
2 Psikolojik dayanıklılığın nasıl güçlendirilebileceği hakkında bilgi sahibi olur.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227. Görüşme ödevi ve kısa rapor yazımı ÖÇ1
2 Psikolojik dayanıklılık nedir? Niçin gerekli? Ne işe yarar? Günümüzde neden önemlidir? Tarihsel tanımlar, farklı araştırmacıların tanımları ve güncel tanımlamalar; dayanıklılık hikâyeleri; koruyucu ve risk faktörleri Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler; Brené Brown TEDx konuşması ÖÇ1
3 Ödev kontrolü; psikolojik dayanıklılığın tanımı, önemi ve işlevi; tarihsel ve güncel tanımlar; dayanıklılık hikâyeleri; koruyucu ve risk faktörleri Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler; Ömür Dediğin – Mehmet Karaimam ÖÇ1
4 Psikolojik dayanıklılıkta koruyucu ve risk faktörleri; rugged ve resources; dayanıklılık hikâyeleri üzerinden koruyucu ve risk faktörlerinin belirlenmesi; psikolojik dayanıklılık modelleri; kültür ve mizaç; travma sonrası büyüme; “Travma insanı daha güçlü yapar mı?” grup çalışması Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1, ÖÇ2
5 Özler takımı: öz güven, öz yeterlik, öz şefkat ve öz saygı; psikolojik dayanıklılık ölçme araçları Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1
6 Psikolojik esneklik becerileri; bilişsel esneklik, değer odaklı yaşam, değerler, güçlü bir kimlik oluşturma ve anlam; uygulama Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1
7 Stresle başa çıkma stratejileri ve duygu düzenleme Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1
8 Vize Sınava hazırlık —
9 Yaşama sevinci Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ2
10 İyimserlik ve umut Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ2
11 Psikolojik dayanıklılık nasıl güçlendirilir? Uygulama Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1, ÖÇ2
12 Psikolojik dayanıklılık nasıl güçlendirilir? Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler; Topçu, 2024; Topçu ve Aslan, 2025 ÖÇ1, ÖÇ2
13 Türkiye’de insanlar psikolojik olarak nasıl güçlü kalıyorlar? Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler; Topçu, F. ve Aslan, B. (2025); Topçu, F. (2023) doktora tezi ÖÇ1, ÖÇ2
14 Türkiye’de insanlar psikolojik olarak nasıl güçlü kalıyorlar? Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1, ÖÇ2
15 Genel tekrar ve soru-cevap Konu ile ilgili kitap ve/veya makaleler ÖÇ1, ÖÇ2

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5
Ö1 3 1 3 3 3 1 1 1 1 5 3 3
Ö2 1 1 3 5 3 3 1 3 1 5 3 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek