Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3YPZ229Komut Mühendisliği2+0+02304.11.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Yapay Zeka Operatörlüğü
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Komut Mühendisliği dersinin temel hedefi; öğrencilere büyük dil modelleri (LLM) ve üretken yapay zeka sistemlerinden optimum, güvenli ve tutarlı çıktılar elde etmek için gerekli teknik ve metodolojileri kazandırmaktır. Öğrencilerin, yapay zeka modellerine yönelik komut (prompt) tasarlama, gelişmiş teknikleri (Few-Shot, CoT, ReAct) uygulama ve bu sistemleri hedef alan siber güvenlik tehditlerini (Prompt Injection, Jailbreaking) analiz edip savunma mekanizmaları geliştirmelerini sağlamayı amaçlar.
Dersin İçeriği Bu ders; doğal dil işleme tabanlı yapay zeka sistemleri ile etkileşimi optimize eden komut tasarımı stratejilerini teorik ve uygulamalı olarak ele alır. Öğrenciler; temel metin üretiminden karmaşık mantıksal yürütme tekniklerine, yapılandırılmış veri çıktısı almaktan açık kaynaklı modellerin komut şablonlarına kadar geniş bir alanda pratik yapar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders; teorik aktarımların ardından canlı komut geliştirme atölyeleri, zafiyetli yapay zeka sistemleri üzerinde güvenlik/sızma testleri ve proje tabanlı uygulamalarla interaktif olarak yürütülmektedir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr.Gör. Cansu OĞUZ cansu.oguz@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Vairamani, A. D., ve Nayyar, A. (2024). Komut mühendisliği: İletişimi güçlendirmek. CRC Press.


Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Ödevler 1 2 2
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 40 40
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Komut mühendisliğinin temel kavramlarını, kapsamını açıklar.
2 Farklı komut türlerini (açık uçlu, kapalı uçlu, adım adım vb.) ayırt eder ve uygun durumlarda kullanır.
3 Net, anlaşılır ve hedefe uygun komutlar tasarlar.
4 Farklı alanlarda (eğitim, yazılım, iş hayatı, içerik üretimi) etkili komutlar oluşturur.
5 Komutların doğruluğunu ve etkinliğini test eder, gerektiğinde iyileştirir.
6 Modellerin ürettiği çıktılardaki halüsinasyon, taraflılık (bias) ve telif risklerini değerlendirerek doğrulama (fact-checking) süreçlerini yürütebilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Komut mühendisliğine giriş: Tanım, kapsam, önemi Önerilen kaynak kitapları edinmek
2 Yapay zekâ ile etkileşim: Komutların temel rolü Konu ile ilgili kaynakları okumak
3 Temel komut türleri (açık uçlu, kapalı uçlu, soru komutları) Konu ile ilgili kaynakları okumak
4 Komutların yapısı: netlik, bağlam, yönlendirme Konu ile ilgili kaynakları okumak
5 İyi ve kötü komut örnekleri üzerine inceleme Konu ile ilgili kaynakları okumak
6 Adım adım (chain-of-thought) komutlama yöntemleri Konu ile ilgili kaynakları okumak
7 Komut mühendisliğinde bağlam verme teknikleri Konu ile ilgili kaynakları okumak
8 ARA SINAV HAFTASI ARA SINAV HAFTASI
9 Eğitim alanında komut mühendisliği uygulamaları Konu ile ilgili kaynakları okumak
10 İş hayatında ve içerik üretiminde komut örnekleri Konu ile ilgili kaynakları okumak
11 Yazılım geliştirmede ve kod üretiminde komutlar Konu ile ilgili kaynakları okumak
12 Yaratıcı yazarlık, tasarım ve medya için komutlar Konu ile ilgili kaynakları okumak
13 Komutların test edilmesi ve iyileştirilmesi (prompt refinement) Konu ile ilgili kaynakları okumak
14 Etik, güvenlik ve yapay zekâ sınırları Konu ile ilgili kaynakları okumak
15 Genel tekrar, proje sunumları ve dönem sonu sınav hazırlığı Genel değerlendirme

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Ö1 4
Ö2 4
Ö3 4
Ö4 4
Ö5 4
Ö6 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek