Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3İF011Yapay Zeka Okuryazarlığı3+0+03529.10.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Görsel İletişim Tasarımı
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Öğrenciye, yapay zeka teknolojilerinin işleyiş mantığını, olanaklarını ve sınırlılıklarını kavratmak; üretken yapay zeka araçlarının çıktılarını eleştirel biçimde değerlendirme becerisi kazandırmak; bu araçları görsel iletişim, görsel-işitsel üretim ve oyun tasarımı süreçlerinde etik, hukuki ve estetik sorumluluk bilinciyle, yaratıcı ve şeffaf biçimde kullanabilmesini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Yapay zeka okuryazarlığının tanımı ve uluslararası yetkinlik çerçeveleri, makine öğrenmesinin temel işleyişi, üretken yapay zeka ve büyük dil modellerinin yetenekleri ile sınırlılıkları, komut yazımı ve çıktı doğrulama, algoritmik yanlılık ve adalet, veri emeği ve çevresel maliyetler, görsel tasarım, film, animasyon ve oyun üretiminde yapay zeka uygulamaları, telif ve kişilik hakları, sentetik medya ve dezenformasyon, akademik dürüstlük ve sorumlu kullanım ilkeleri.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, soru-cevap, örnek olay incelemesi, gösterip yaptırma, yapay zekâ araçlarıyla uygulama, tartışma.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Arş.Gör. Mahmut Ceran
Dersi Verenler Yok
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Long, D. & Magerko, B. (2020) What is AI Literacy? Competencies and Design Considerations, CHI 2020 UNESCO (2024) AI Competency Framework for Students, UNESCO Publishing Bender, E. M., Gebru, T., McMillan-Major, A. & Shmitchell, S. (2021) On the Dangers of Stochastic Parrots, ACM FAccT 2021 Shaker, N., Togelius, J. & Nelson, M. J. (2016) Procedural Content Generation in Games, Springer O ` Neil, C. (2016) Weapons of Math Destruction, Crown
Ders Notları Crawford, K. (2021) Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence, Yale University Press
Buolamwini, J. (2023) Unmasking AI: My Mission to Protect What Is Human in a World of Machines, Random House
Dökümanlar Crawford, K. (2021) Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence, Yale University Press Buolamwini, J. (2023) Unmasking AI: My Mission to Protect What Is Human in a World of Machines, Random House

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 7 98
Ara Sınavlar 1 4 4
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 6 6
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Yapay zeka ve makine öğrenmesinin temel kavramlarını, işleyiş mantığını ve uluslararası yapay zeka okuryazarlığı çerçevelerini açıklayabilme.
2 Üretken yapay zeka araçlarının çıktılarını doğruluk, yanlılık, güvenilirlik ve kaynak şeffaflığı açısından eleştirel biçimde değerlendirebilme.
3 Yapay zeka araçlarını görsel tasarım, görsel-işitsel üretim ve oyun geliştirme süreçlerinde amaca uygun ve etkin biçimde kullanabilme.
4 Yapay zeka kullanımının telif, kişilik hakları, emek ve akademik dürüstlük boyutlarını tartışabilme ve kendi üretim sürecindeki kullanımını şeffaf biçimde belgeleyebilme.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Yapay zeka okuryazarlığı nedir? Kavram ve çerçeveler Konulara ilişkin ön okumalar
2 Kurumsal çerçeveler ve politika Konulara ilişkin ön okumalar
3 Yapay zeka ve makine öğrenmesi nasıl çalışır? Konulara ilişkin ön okumalar
4 Üretken yapay zeka ve büyük dil modelleri: yetenekler ve sınırlar Konulara ilişkin ön okumalar
5 Komut okuryazarlığı ve eleştirel kullanım Konulara ilişkin ön okumalar ve uygulamalar
6 Algoritmik yanlılık ve adalet Konulara ilişkin ön okumalar
7 Yapay zekanın maddi temeli: veri, emek, çevre Konulara ilişkin ön okumalar
8 Ara Sınav Ara Sınava Hazırlık
9 Yaratıcı üretimde yapay zeka I: görsel tasarım, illüstrasyon, metin-görsel araçlar Konulara ilişkin ön okumalar ve uygulamalar
10 Yaratıcı üretimde yapay zeka II: film, video, animasyon ve yaratıcı emek Konulara ilişkin ön okumalar ve uygulamalar
11 Oyun geliştirmede yapay zeka Konulara ilişkin ön okumalar ve uygulamalar
12 Telif, rıza ve hukuk Konulara ilişkin ön okumalar
13 Deepfake, sentetik medya ve dezenformasyon Konulara ilişkin ön okumalar
14 Yükseköğretimde yapay zeka, akademik dürüstlük ve öğrenme üzerindeki etkiler Konulara ilişkin ön okumalar
15 Sorumlu ve yaratıcı yapay zeka kullanımı, proje sunumları Final Ödevine Hazırlık

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15
Ö1 5 2 3 2 5 3 3 3 2 2 2 2 3 3 3
Ö2 5 2 3 3 5 5 5 5 3 2 2 3 3 2 5
Ö3 3 5 5 2 5 2 2 2 5 5 5 3 3 5 3
Ö4 3 2 2 5 3 5 5 5 2 2 2 3 3 2 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek