Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2SBU521Türk Siyasal Hayatı3+0+03702.01.2026
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Yüksek Lisans
Bölümü / Programı Siyaset Bilimi Ve Uluslararası İlişkiler (Tezsiz YL)
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı Türkiye’de politik pratiklerin ve düşüncelerin tarihini akademik disiplin içerisinde ele almaktır. Dönem boyunca, genel hatları ile Türkiye’deki siyasal düşüncenin gelişimi ile siyaset ve kurumlar arasındaki ilişki, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki birçok siyasi tartışmanın cumhuriyete miras kaldığını dikkate alarak Osmanlı İmparatorluğu’ndaki modernleşme arayışlarının merkezindeki 19. Yüzyıl Tanzimat reformlarının geç Osmanlı siyasal hayatı üzerindeki etkisinden günümüze kadar gelinen süreç analiz edilecektir. Dönemler ve aktörler arasındaki farklılıklar ve benzerliklerin ortaya konması, değişim arz eden politik ve sosyo-ekonomik unsurlar ele alınarak öğrencilerin geçmiş ile günümüz arasında akademik bakış açısıyla köprü kurması, neden-sonuç ilişkisi kurabilmesi ve analitik düşünce yeteneklerinin teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca derste işlenecek konuların uzunluğu ve derinliğini tahsis edilen zamana uyarlayarak sınırlamak diğer bir hedeftir.
Dersin İçeriği Bu derste Türkiye’nin siyasal hayatı, Türkiye’deki siyasal değişimler ve süreklilikler, siyasi akımların etkinlikleri ve düşünsel kaynakları, Türkiye’deki siyasal düşüncenin gelişimi ile siyaset ve kurumlar arasındaki ilişkiler; tarihsel, yapısal ve ideolojik ve politika boyutlarıyla analiz edilecektir. Ders üç ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, 19. Yüzyıl Osmanlı siyasal yaşamında modernleşme ve siyasal değişim süreci, Tanzimat reformları, Jön Türkler ve İttihat ve Terakki dönemlerini kapsayacak şekilde incelenecektir. Daha sonra cumhuriyet rejiminin, kurumları ve ideolojisi ile tesis edilmesi çabalarına odaklanılacak, tek parti döneminin özellikleri, çok partili siyasal hayata geçiş ve siyasal gelişmeler 2002 sonrası dönemi kapsayacak şekilde analiz edilecektir. İkinci bölümde Türkiye’deki siyasal değişim sürecinin yapısal ve ideolojik görüntüsü ortaya konacaktır. Bu bölümde Şerif Mardin’in “Merkez-Çevre İlişkileri” anlatısı, Niyazi Berkes’in Türkiye’de çağdaşlaşma olgusuna yaklaşımı ele alınacak olup ayrıca, Türkiye’de modern devletin oluşum süreci ve Türk Aydınlanması çabaları, Kemalizm ve Atatürkçülük üzerinden incelenecektir. Üçüncü bölüm ise Türk siyasal hayatı içinde değişim arz eden önemli politik ve sosyo-kültürel unsurlardan oluşacaktır. Örneğin bu bölümde Türkiye’de siyasal kültür, siyasi partiler, Anayasalar ve siyasal sistem, din ve siyaset, sekülerizm, sivil-ordu ilişkileri ele alınacaktır.

Öğrenciler, 10. haftadan itibaren ders anlatımı ve tartışma sürecine ek olarak araştırma ödevlerini sınıfta sunmaya başlayacaklardır. Araştırma ödevi, öğrencileri öğrendikleri tarihsel perspektif ve kavramsal çerçeveleri somut siyasi sorunları açıklama ve anlamada nasıl kullanılacakları konusunda yeterlilik kazandırmaya ve daha ileri seviyede okuma ve araştırma yapmaya özendirecektir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders anlatım
Tartışma
Küçük Grup Çalışması
Grup Çalışması
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr.Öğretim Üyesi BURÇİN ULUĞ burcin.eryilmaz@hku.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Kemal H. Karpat. 2014. Kısa Türkiye Tarihi 1800-2012. 4. Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları.
Ersin Kalaycıoğlu ve Ali Yaşar Sarıbay (der.). 2019. Türk Siyasal Hayatı: Türkiye’de Politik Değişim ve Modernleşme. 7. Baskı. Bursa: Sentez Yayıncılık.
Metin Heper ve Sabri Sayarı (der.). 2016. Dünden Bugüne Türkiye: Tarih, Politika, Toplum ve Kültür. 1. Baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Hasan Acar (der.). 2018. Türk Siyasal Hayatı: Osmanlı Modernleşmesinden Günümüze. 1. Baskı. Ankara: Nobel.
Ders Notları • Kemal H. Karpat. 2014. Kısa Türkiye Tarihi 1800-2012. 4. Baskı. İstanbul: Timaş Yayınları.

• Ersin Kalaycıoğlu ve Ali Yaşar Sarıbay (der.). 2019. Türk Siyasal Hayatı: Türkiye’de Politik Değişim ve Modernleşme. 7. Baskı. Bursa: Sentez Yayıncılık.
• Metin Heper ve Sabri Sayarı (der.). 2016. Dünden Bugüne Türkiye: Tarih, Politika, Toplum ve Kültür. 1. Baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

• Hasan Acar (der.). 2018. Türk Siyasal Hayatı: Osmanlı Modernleşmesinden Günümüze. 1. Baskı. Ankara: Nobel.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ödev 1 % 20
Devam 14 % 10
Uygulama 1 % 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
17
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 15 3 45
Sınıf Dışı Ç. Süresi 15 5 75
Ödevler 1 40 40
Sunum/Seminer Hazırlama 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 40 40
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 7 210

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Türk siyasal hayatını etkileyen önemli tarihsel değişim ve dönüşümleri ve bu bağlamdaki temel kavram ve varsayımlarını bilirler.
2 Türkiye’deki siyasal değişim süreçlerine farklı yaklaşımları değerlendirirken temel yaklaşımlar konusunda farkındalık sahibi olmak.
3 Türk siyasal hayatını oluşturan tarihsel değişim süreçlerini, olayları, kavramsal perspektifleri zayıf ve güçlü yanlarıyla Türkiye’deki sorunları açıklama ve anlama noktasında hakim olabilmek.
4 Konuya ilişkin analiz metotlarını detaylarıyla bilmek.
5 Bir grup içerisinde sorumluluk alarak ve başka fikir ve kültürlere saygı çerçevesinde fikirlerini tartışabilmek
6 Karşılaştırmalı olarak Türk siyasal hayatı yazınına ilişkin yeni gelişmeleri ve çeşitliliği keşfetmek ve tanımak.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Ders Tanıtımı ve Giriş - -
2 Osmanlı Modernleşmesi: İlk Reform Hareketleri ve Tanzimat Dönemi (1839-1876) Karpat (2014): 13-67; Hanioğlu (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 17-32) -
3 Osmanlı Modernleşmesi: Sultan Abdülhamit Dönemi (1876-1908) Karpat (2014): 68-82; Hanioğlu (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 26-32 -
4 Osmanlı Modernleşmesi: Jön Türkler ve İttihat ve Terakki Dönemi Karpat (2014): 83-107; Kayalı (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 33-44 -
5 Birinci Dünya Savaşı, Milli Kurtuluş Hareketi, Cumhuriyetin Kuruluşu Karpat (2014): 111-138; McMeekin (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 45-57 -
6 Atatürk Dönemi Türk Siyasal Hayatı (1923-1938) Karpat (2014):139-160; Savrun (2018) (Acar, ed.): 155-200 -
7 İnönü Dönemi ve Demokrasiye Geçiş (1938-1950) Karpat (2014): 161-168; Kara (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 277-289 Atagenç (2018) (Acar, ed.): 201-235 -
8 Demokrat Parti İktidarı (1950-1960) Karpat (2014): 169-175; Çavuşoğlu (2018) (Acar, ed.): 333-365 -
9 1960 Sonrası Türk Siyasal Hayatı Karpat (2014): 179-268; Kalaycıoğlu (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 515-543 -
10 Türk Siyasası ve Çağdaşlaşmasına İki Bakış: Mardin ve Berkes Mardin (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay,ed.): 115-143; Berkes (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 149-173 -
11 Atatürkçülük ve Türk Aydınlanması Kazancıgil (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 191-212; Kılıçbay (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 215-222; Heper (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 245-275; Heper (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 185-196 -
12 Sivil-Ordu İlişkileri; Siyasal Kültür; Siyasi Partiler Karaosmanoğlu (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 197-209; Kalaycıoğlu (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 225-238; Turan (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 480-512; Sayarı (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 239-252 -
13 Anayasalar ve Siyasal Sistem Özbudun (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 253-265; Kalaycıoğlu (2019) (Kalaycıoğlu ve Sarıbay, ed.): 423-445; Acar (2018) (Acar, ed.): 703-721 -
14 Din ve Siyaset; Sekülerizm Özdalga (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 267-280; Toprak (2016) (Heper ve Sayarı, ed.): 281-292 -
15 Genel Tekrar; Soru-Cevap - -

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Ö1 3 3 5 3 4 3 3 3 4 4 4
Ö2 4 5 4 5 4 4 2 2 3 4 5
Ö3 4 3 5 4 5 4 2 4 4 5 3
Ö4 3 5 3 2 3 2 3 3 3 3 3
Ö5 5 2 4 4 4 5 4 4 4 4 4
Ö6 3 3 5 3 5 3 3 4 5 3 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek